Disk Alanı Doldu: Ne Yapmalı?

Disk alanı dolduğunda site çalışmaya devam ediyor görünebilir ama arka planda birçok şey durur. Bu, sessizce zarar veren bir durumdur.

Disk dolduğunda ne olur?

• Yeni içerik ve görsel yüklenemez
• Gelen e-postalar reddedilir
• Veritabanı yazma işlemleri başarısız olur
• Site hata vermeye başlayabilir
• Yedekleme çalışmaz
• Kayıt dosyaları yazılamaz
• Oturum yönetimi bozulabilir

En sinsi olanı ikinci maddedir: Site açılmaya devam ederken gelen e-postalar sessizce geri çevrilir ve gönderen taraf çoğu zaman bunu fark etmez.

Acil müdahale

1. Neyin doldurduğunu bulun

Panelde disk kullanım raporuna bakın. Tipik büyük kalemler:

• E-posta kutuları
• Eski yedek dosyaları
• Kayıt (log) dosyaları
• Önbellek klasörleri
• Yüklenen medya
• Geçici dosyalar
• Kullanılmayan eski site kopyaları

2. Güvenli silinebilecekler

• ☐ Sunucudaki eski yedek dosyaları (indirdikten sonra)
• ☐ Eski kayıt dosyaları
• ☐ Önbellek klasörleri (yeniden oluşur)
• ☐ Geçici dosyalar
• ☐ Çöp kutusundaki e-postalar
• ☐ İstenmeyen e-posta klasörleri
• ☐ Kullanılmayan tema ve eklenti dosyaları
• ☐ Eski site kopyaları (yedek alındıktan sonra)

3. Dikkatli olunacaklar

• Medya dosyaları — sitede kullanılıyor olabilir
• Veritabanı dosyaları — asla elle silmeyin
• Yapılandırma dosyaları
• Aktif e-posta kutuları

Kural: Ne olduğunu bilmediğiniz bir dosyayı silmeyin. Önce yedek alın.

E-posta temizliği

Genelde en büyük kalemdir:

• ☐ Kullanıcılara arşivleme çağrısı yapın
• ☐ Çöp kutularını boşaltın
• ☐ İstenmeyen klasörlerini temizleyin
• ☐ Ayrılmış çalışanların kutularını arşivleyip kapatın
• ☐ Büyük ekleri olan eski postaları temizleyin
• ☐ Kişi başı kota tanımlayın

Kalıcı çözüm: Kurumsal e-postayı hostingden ayrı bir hizmete taşımak. Bu, disk sorununu tamamen ortadan kaldırır.

Görsel temizliği

• ☐ Kullanılmayan yüklenmiş görselleri belirleyin
• ☐ Aynı görselin çok sayıda boyutu üretiliyorsa gözden geçirin
• ☐ Görselleri sıkıştırın
• ☐ Video dosyalarını platforma taşıyın
• ☐ Büyük belgeleri ayrı bir depolamaya alın

Dördüncü madde belirgin kazanç sağlar: video dosyaları hosting alanında barındırılmamalıdır.

Veritabanı temizliği

• ☐ Eski içerik sürümlerini temizleyin
• ☐ Çöp kutusunu boşaltın
• ☐ Spam yorumları silin
• ☐ Kayıt tablolarını temizleyin
• ☐ Kaldırılmış eklentilerin verilerini silin
• ☐ Tabloları iyileştirin

Bu işlemleri yazılım ekibiniz yapmalıdır; yedek alınmadan yapılmamalıdır.

Dosya sayısı sınırı

Disk boş görünmesine rağmen dosya oluşturulamıyorsa, dosya sayısı (inode) sınırına takılmış olabilirsiniz.

Tipik sebepler:

• Çok sayıda küçük önbellek dosyası
• Birikmiş kayıt dosyaları
• E-postaların ayrı ayrı dosya olarak saklanması
• Eski yedeklerin açılmış hâlleri

Çözüm: Klasör bazlı dosya sayısı raporu alın ve en kalabalık klasörü temizleyin.

Kalıcı çözümler

1. Disk izleme kurun — belirli bir doluluk oranında uyarı
2. E-postayı ayırın — en büyük kalem ortadan kalkar
3. Yedekleri sunucuda tutmayın — ayrı bir depolamaya alın
4. Kayıt dosyası döndürme kurun — otomatik temizlik
5. Görsel yükleme kuralları koyun — içerik ekibine kılavuz
6. Video ve büyük dosyaları dışarıda barındırın
7. Düzenli temizlik rutini oluşturun
8. Paket yeterli değilse büyütün

İlk üç madde, disk sorununun tekrarlanmasını büyük ölçüde engeller.

Ne zaman paket büyütülmeli?

• Temizlik yapıldı ama alan yine hızla doluyorsa
• İçerik gerçekten büyüyorsa
• E-posta ihtiyacı arttıysa ve ayrılamıyorsa
• Sürekli temizlikle uğraşmak zaman kaybı hâline geldiyse

Disk, hosting paketlerinde artırılması en kolay ve en ucuz kalemdir; kronik bir sorun hâline geldiyse büyütmek makuldür.