Kurumunuz ne kadar dijital? Üç dakikalık ölçümle öğrenin. Endeksinizi ölçün →
Thro

Veritabanı Sunucusu Nedir?

Şirketin en kritik verisi burada durur. Nasıl yönetilmeli?

Kısa cevap: Veritabanı sunucusu, uygulamalarınızın verilerini saklayan ve sorgulara yanıt veren sistemdir. Müşteri kayıtları, siparişler, stok bilgileri, kullanıcı hesapları — hepsi buradadır.

Bu yüzden şirketin en kritik sunucusu genelde budur.

Neden ayrı bir sunucuya alınır?

Küçük ölçekte veritabanı, uygulamayla aynı makinede çalışır. Büyüdükçe ayrılır. Sebepleri:

  • Kaynak çekişmesi: Veritabanı bellek ister, uygulama işlemci ister; aynı makinede birbirlerini kısıtlarlar
  • Boyutlandırma: Her biri kendi ihtiyacına göre ayarlanabilir
  • Güvenlik: Veritabanı dış dünyaya kapatılabilir
  • Bakım: Biri güncellenirken diğeri etkilenmez
  • Ölçekleme: Uygulama katmanı çoğaltılırken veritabanı tek merkez kalır

Kurumsal öneri: Veritabanını ayırmak, çoğu şirket için ilk ve en etkili altyapı iyileştirmesidir.

Kaynak ihtiyacı

KaynakÖnemNeden
BellekÇok yüksekVeriyi bellekte tutmak diskten okumaktan kat kat hızlı
Disk hızıÇok yüksekYazma işlemleri doğrudan diske gider
İşlemciOrtaKarmaşık sorgularda önem kazanır
Disk kapasitesiOrtaVeri büyümesine göre
OrtaUygulamayla arasındaki trafik

Kritik nokta: Veritabanı sunucusunda bellek ve disk hızı, işlemciden daha belirleyicidir. Teklif alırken bu iki kalemi öne çıkarın.

Güvenlik

  • ☐ Veritabanı sunucusu internete doğrudan açık değil
  • ☐ Yalnız uygulama sunucusundan erişilebiliyor
  • ☐ Güçlü ve benzersiz parolalar kullanılıyor
  • ☐ Uygulama kullanıcısına yalnız gereken yetkiler verilmiş
  • ☐ Yönetici erişimi sınırlı
  • ☐ Bağlantılar şifreli
  • ☐ Erişim kayıtları tutuluyor
  • ☐ Güncellemeler düzenli uygulanıyor

Birinci madde en kritik olanıdır. İnternete açık bir veritabanı, otomatik tarayıcılar tarafından kısa sürede bulunur.

Yedekleme

Veritabanı yedeklemesi, dosya yedeklemesinden farklı ve daha hassas bir iştir.

  • ☐ Tutarlı yedek alınıyor (çalışırken kopyalama yeterli değildir)
  • ☐ Sıklık, kabul edilebilir veri kaybına uygun
  • ☐ Yedekler ayrı konumda
  • ☐ Geri yükleme test edilmiş
  • ☐ Geri yükleme süresi ölçülmüş
  • ☐ Belirli bir ana dönme imkânı var

Son madde önemlidir: Yalnız günlük tam yedek varsa, bir arıza durumunda o günün tüm verisi kaybedilir. Ara kayıtlarla belirli bir ana dönme imkânı, veri kaybını dakikalara indirir.

Performans sorunları

Veritabanı kaynaklı yavaşlığın tipik sebepleri:

  • Yetersiz bellek (veri diskten okunuyor)
  • Eksik dizinler (her sorgu tüm tabloyu tarıyor)
  • Verimsiz sorgular
  • Aşırı büyümüş tablolar
  • Temizlenmemiş eski kayıtlar
  • Eşzamanlı bağlantı sınırı
  • Yavaş disk

Önce ölçün: Yavaş sorgu kayıtları, sorunun kaynağını doğrudan gösterir. Donanım artırmadan önce bu kayıtları inceletin.

Bakım işleri

İşSıklık
Yedek doğrulamaGünlük/haftalık
Yavaş sorgu incelemesiAylık
Eski kayıt temizliğiDüzenli
Dizin bakımıDüzenli
Kapasite kontrolüAylık
Güvenlik güncellemesiYayımlandıkça
Geri yükleme testiYıllık

Süreklilik

Veritabanı sunucusu durursa uygulamalarınız da durur. Süreklilik seçenekleri:

  • Yedek kopya: İkinci bir sunucuda sürekli güncellenen kopya
  • Otomatik devretme: Arıza hâlinde kopyanın devreye girmesi
  • Küme yapısı: Birden çok sunucunun birlikte çalışması

Bu yapılar maliyet ve karmaşıklık getirir; kesinti toleransınıza göre karar verin.

Kurumsal kontrol listesi

  • ☐ Veritabanı ayrı bir sunucuda mı, olmalı mı?
  • ☐ Bellek yeterli mi?
  • ☐ Disk hızlı mı?
  • ☐ İnternete kapalı mı?
  • ☐ Yedekleme tutarlı ve test edilmiş mi?
  • ☐ Geri yükleme süresi biliniyor mu?
  • ☐ Kabul edilebilir veri kaybı tanımlı mı?
  • ☐ Yavaş sorgular izleniyor mu?
  • ☐ Güncellemeler yapılıyor mu?
  • ☐ Erişim yetkileri sınırlı mı?
  • ☐ Kişisel veri barındırıyorsa uyum sağlanmış mı?

Son madde çoğu şirkette veritabanı sunucusunu doğrudan ilgilendirir: müşteri verisi burada durur.

Paylaş:
T
Thro
Thro · 12 Ağustos 2026

Yorumlar (0)

Henüz yorum yok — ilk yorumu siz yazın.

Yorum yaz