Yedeksiz Kalan Şirketin Hikâyesi

Aşağıdaki senaryo, farklı şirketlerde tekrar eden bir örüntünün birleştirilmiş anlatımıdır. Belirli bir firmayı temsil etmez.

Durum

Bir hizmet firması. Beş yıllık bir kurumsal sitesi var: referans projeler, teknik belgeler, blog yazıları ve bir müşteri talep formu üzerinden gelen kayıtlar.

Hosting, uygun fiyatlı bir pakette. Site ajans tarafından kurulmuş, sonrasında içerik şirket tarafından yönetilmiş.

"Yedek var" varsayımı

Şirket, yedeklerin alındığını düşünüyordu. Sorulduğunda verilen cevaplar:

• Pazarlama müdürü: "Hosting firması alıyordur."
• Ajans: "Kurulumda bir kopya almıştık, sonrasını şirket yönetiyor."
• Hosting sağlayıcısı (sözleşmede): "Yedekleme bir nezaket hizmetidir, garanti edilmez."

Üç taraf da diğerinin aldığını varsaymıştı. Gerçekte düzenli ve doğrulanmış bir yedek yoktu.

Olay

Sitede kullanılan bir eklentide güvenlik açığı bulundu. Güncelleme yayımlandı ama uygulanmadı — çünkü güncellemeden kimse sorumlu değildi.

Birkaç hafta sonra site otomatik bir tarayıcı tarafından bulundu ve ele geçirildi. Zararlı kod yerleştirildi, sayfalara gizli yönlendirmeler eklendi.

Fark ediliş

Olay hemen fark edilmedi. Belirtiler sırasıyla ortaya çıktı:

1. Arama sonuçlarında alakasız başlıklar görüldü
2. Bir müşteri, siteye girince başka bir sayfaya yönlendirildiğini bildirdi
3. Tarayıcı güvenlik uyarısı göstermeye başladı
4. Organik ziyaretçi sayısı düştü

Toplam fark ediliş süresi: yaklaşık üç hafta.

Müdahale denemesi

1. Yedek arandı

• Sağlayıcının yedeği vardı ama saklama süresi kısaydı — mevcut yedeklerin tamamı olay sonrasına aitti
• Ajanstaki kopya beş yıl öncesine, ilk kuruluma aitti
• Şirkette hiçbir kopya yoktu

2. Temizlik denendi

• Görünen zararlı kod silindi
• Birkaç gün sonra geri geldi (arka kapı kalmıştı)
• İkinci temizlikte uzman desteği alındı
• Bu kez zamanlanmış görevler ve sahte kullanıcılar da temizlendi

3. İçerik kurtarma

• Blog yazılarının bir kısmı arama motoru önbelleğinden kurtarıldı
• Referans proje sayfaları kısmen yeniden yazıldı
• Teknik belgeler şirket içi arşivden bulundu
• Form üzerinden gelen müşteri talepleri tamamen kayboldu

Toplam etki

Kök nedenler

1. Güncelleme sorumluluğu tanımsızdı. Açık bilinmesine rağmen kapatılmadı.
2. Yedek sorumluluğu tanımsızdı. Herkes başkasının aldığını sandı.
3. Sözleşme okunmamıştı. Yedeğin garanti edilmediği yazılıydı.
4. Yedek testi hiç yapılmamıştı. Var sanılan yedeğin varlığı bile doğrulanmamıştı.
5. Saklama süresi kısaydı. Geç fark edilen bir olay için yetersizdi.
6. İzleme yoktu. Üç hafta boyunca fark edilmedi.
7. Bakım anlaşması yoktu. Kurulumdan sonra kimse siteye bakmadı.

Sonrasında kurulan düzen

• ☐ Yedekleme politikası yazıldı ve sorumlusu belirlendi
• ☐ Günlük yedek, uzun saklama süresiyle kuruldu
• ☐ İkinci bir kopya farklı bir hizmette tutulmaya başlandı
• ☐ Yıllık geri yükleme testi rutin hâline getirildi
• ☐ Aylık bakım anlaşması imzalandı
• ☐ Güncelleme öncesi otomatik yedek etkinleştirildi
• ☐ Erişilebilirlik ve dosya değişikliği izlemesi kuruldu
• ☐ İki adımlı doğrulama zorunlu hâle getirildi
• ☐ Yönetici hesap sayısı azaltıldı
• ☐ Form kayıtları ayrıca bir CRM'e aktarılmaya başlandı
• ☐ Hosting sözleşmesi okunup arşivlendi

Son maddeden bir öncekisi önemlidir: kritik verinin yalnız sitede durmaması, tek noktalı riski ortadan kaldırır.

Tek cümlelik ders

"Yedeğimiz var" cümlesi, en son ne zaman test edildiği söylenmedikçe bir bilgi taşımaz.

Bu senaryodaki tüm kayıp, yılda bir kez yapılan iki saatlik bir geri yükleme testiyle önlenebilirdi.