Site Ele Geçirildi: Ne Yapmalı?

Sitenizde beklenmedik içerik, yönlendirme ya da uyarı görüyorsunuz. Bu bir güvenlik olayıdır ve sırayla ele alınması gerekir.

Belirtiler

• Sitede olmayan içerik ya da bağlantılar görünüyor
• Ziyaretçiler başka bir siteye yönlendiriliyor
• Arama sonuçlarında alakasız başlıklar çıkıyor
• Tarayıcı "bu site zararlı olabilir" uyarısı veriyor
• Sunucudan spam gönderimi bildiriliyor
• Kaynak kullanımı anormal biçimde arttı
• Panelde tanımadığınız kullanıcı hesapları var
• Dosya tarihlerinde beklenmedik değişiklikler var

1. Adım — Panik yapmayın, kayıt tutmaya başlayın

İlk hamle her şeyi silmek olmamalı. Kanıt ve bilgi kaybedebilirsiniz.

• ☐ Belirtileri ekran görüntüsüyle kaydedin
• ☐ Ne zaman fark edildiğini not edin
• ☐ Son yapılan değişiklikleri listeleyin
• ☐ Bir olay kaydı açın ve adımları yazın

2. Adım — Siteyi izole edin

Ziyaretçileri ve verileri korumak için:

• ☐ Siteyi bakım moduna alın ya da geçici olarak kapatın
• ☐ Sağlayıcıya bildirin
• ☐ Ödeme ve form akışlarını durdurun
• ☐ E-posta gönderimini kontrol edin (spam gidiyor olabilir)

Neden: Site açık kaldıkça hem ziyaretçiler risk altındadır hem de arama motorlarındaki zarar büyür.

3. Adım — Erişimleri kilitleyin

• ☐ Tüm yönetici parolalarını değiştirin
• ☐ Hosting paneli parolasını değiştirin
• ☐ Veritabanı parolasını değiştirin
• ☐ Dosya aktarım (FTP/SFTP) erişimlerini yenileyin
• ☐ Tanımadığınız kullanıcı hesaplarını silin
• ☐ İki adımlı doğrulamayı açın
• ☐ Erişim anahtarlarını yenileyin

Önemli: Parolaları temizlikten önce değiştirin; aksi hâlde saldırgan aynı yoldan geri dönebilir.

4. Adım — Kapsamı belirleyin

• ☐ Hangi dosyalar değişmiş?
• ☐ Veritabanına müdahale edilmiş mi?
• ☐ Kullanıcı verisi etkilenmiş mi?
• ☐ Aynı hesapta başka siteler var mı, onlar da etkilenmiş mi?
• ☐ E-posta hesapları etkilenmiş mi?
• ☐ Ne zaman başladığı tespit edilebiliyor mu?

Dördüncü madde kritiktir: aynı hosting hesabındaki diğer siteler de büyük olasılıkla etkilenmiştir.

5. Adım — Temiz bir noktaya dönün

En güvenli çözüm, olay öncesine ait temiz bir yedekten geri dönmektir.

• ☐ Olayın ne zaman başladığını tahmin edin
• ☐ O tarihten önceki bir yedeği seçin
• ☐ Yedeği test ortamında kontrol edin (temiz mi?)
• ☐ Geri yükleyin
• ☐ Aradaki içerik kaybını değerlendirin

Sorun: Olay geç fark edildiyse tüm yedekler etkilenmiş olabilir. Bu, uzun saklama süresinin neden önemli olduğunu gösterir.

6. Adım — Temizlik (yedek yoksa)

Geri dönülecek temiz bir yedek yoksa temizlik gerekir. Bu, uzman işidir:

• Zararlı kodların tespiti ve kaldırılması
• Çekirdek dosyaların temiz sürümle değiştirilmesi
• Eklenti ve temaların yeniden kurulması
• Veritabanının taranması
• Arka kapıların bulunması

Uyarı: Görünen zararlı kodu silmek yeterli değildir. Saldırganlar genelde birden fazla arka kapı bırakır; biri kalırsa site tekrar ele geçirilir.

7. Adım — Açığı kapatın

Temizlik, sebebi ortadan kaldırmaz. Giriş yolunu bulun:

• ☐ Güncel olmayan bir bileşen var mıydı?
• ☐ Zayıf bir parola mı kullanılıyordu?
• ☐ Bilinen bir açığa sahip eklenti mi vardı?
• ☐ Dosya yükleme alanı korumasız mıydı?
• ☐ Bir çalışanın cihazı ele geçirilmiş olabilir mi?

Sebep bulunmadan yapılan temizlik, olayın tekrarlanacağı anlamına gelir.

8. Adım — Güncelleyin ve sıkılaştırın

• ☐ Tüm bileşenleri güncelleyin
• ☐ Kullanılmayanları silin
• ☐ Yönetici sayısını azaltın
• ☐ Panel erişimini kısıtlayın
• ☐ Güvenlik duvarı ve tarama etkinleştirin
• ☐ Dosya izinlerini kontrol edin
• ☐ Yedekleme düzenini gözden geçirin

9. Adım — Yeniden yayına alın ve izleyin

• ☐ Siteyi açın
• ☐ Tüm sayfaları kontrol edin
• ☐ Arama motorlarında uyarı varsa inceleme talep edin
• ☐ Dosya değişikliği izlemesi kurun
• ☐ Birkaç hafta yakından takip edin

10. Adım — Bildirim yükümlülüğünü değerlendirin

Kişisel veri etkilendiyse hukuki bildirim yükümlülüğünüz olabilir. Süre sınırlıdır.

• ☐ Hangi veriler etkilendi?
• ☐ Kaç kişiyi ilgilendiriyor?
• ☐ Hukuk danışmanınıza bildirin
• ☐ Gerekiyorsa ilgili kuruma ve kişilere bildirim yapın
• ☐ Olay kaydını arşivleyin

Bu adım teknik değil hukuki bir yükümlülüktür ve atlanmamalıdır.

11. Adım — Olay raporu yazın

• Ne oldu, ne zaman fark edildi
• Kök neden
• Yapılan müdahaleler
• Etki (kesinti süresi, veri kaybı)
• Alınan kalıcı önlemler
• Tekrarını önlemek için yapılacaklar

Önleme (bir sonraki için)

1. ☐ Düzenli güncelleme disiplini kurun
2. ☐ Bakım anlaşması yapın
3. ☐ Güçlü parola ve iki adımlı doğrulama zorunlu olsun
4. ☐ Yönetici sayısını asgaride tutun
5. ☐ Yedekleri uzun süre saklayın ve ayrı konumda tutun
6. ☐ Yedekten geri yükleme testi yapın
7. ☐ Zararlı yazılım taraması etkinleştirin
8. ☐ Dosya değişikliği izlemesi kurun
9. ☐ Kullanılmayan siteleri kapatın
10. ☐ Ayrılan çalışan ve ajans erişimlerini kaldırın

Beşinci madde, bu yazıdaki en pahalı adımı (temizlik) tamamen gereksiz kılan tek maddedir.