Performans İyileştirme Kontrol Listesi

Aşağıdaki liste, maliyet-fayda oranına göre sıralanmıştır. Yukarıdan aşağıya ilerleyin; çoğu sitede ilk üç bölüm yeterli kazancı sağlar.

A. Önbellek (en yüksek kazanç)

• ☐ Sayfa önbelleği etkin
• ☐ Kullanıcıya özel sayfalar önbellek dışında
• ☐ Yönetim paneli önbellek dışında
• ☐ Sepet ve ödeme sayfaları önbellek dışında
• ☐ Tarayıcı önbellek süreleri ayarlı
• ☐ Sunucu düzeyinde önbellek var mı sorulmuş
• ☐ İçerik güncelleme sürecine önbellek temizleme eklendi

Beklenen etki: İlk bayt süresinde belirgin düşüş.

B. Görseller

• ☐ Görseller yüklemeden önce sıkıştırılıyor
• ☐ Gerekenden büyük boyutta yüklenmiyor
• ☐ Modern ve verimli formatlar kullanılıyor
• ☐ Ekranda görünmeyen görseller geç yükleniyor
• ☐ Farklı ekran boyutları için farklı görseller sunuluyor
• ☐ Arka plan görselleri gözden geçirildi
• ☐ Logo ve simgeler için uygun format kullanılıyor

Beklenen etki: Sayfa boyutunda büyük düşüş, mobilde belirgin iyileşme.

C. Gereksiz yükler

• ☐ Kullanılmayan eklentiler kaldırıldı (devre dışı değil, silindi)
• ☐ Kullanılmayan temalar silindi
• ☐ Aynı işi yapan birden fazla eklenti yok
• ☐ Üçüncü taraf kodlar gözden geçirildi (izleme, sohbet, reklam)
• ☐ Kullanılmayan yazı tipleri kaldırıldı
• ☐ Yazı tipi ağırlıkları sınırlandırıldı
• ☐ Gereksiz betikler her sayfada yüklenmiyor

Beklenen etki: Hem sunucu yükü hem sayfa ağırlığı düşer.

D. Veritabanı

• ☐ Eski içerik sürümleri temizlendi
• ☐ Çöp kutusu boşaltıldı
• ☐ Spam yorumlar silindi
• ☐ Kayıt tabloları temizlendi
• ☐ Kullanılmayan eklentilerin verileri silindi
• ☐ Tablolar iyileştirildi
• ☐ Ağır sorgular belirlendi

Beklenen etki: Liste sayfaları ve yönetim panelinde hızlanma.

E. Dosya teslimi

• ☐ Sıkıştırma etkin (sunucu tarafında)
• ☐ Stil ve betik dosyaları küçültülmüş
• ☐ Kritik olmayan betikler geciktirilerek yükleniyor
• ☐ Dosya sayısı makul düzeyde
• ☐ CDN kullanılıyor

F. Sunucu tarafı

• ☐ Güncel yazılım sürümleri kullanılıyor
• ☐ Kod önbelleği etkin
• ☐ Disk türü hızlı (SSD/NVMe)
• ☐ Sunucu konumu ziyaretçilere makul mesafede
• ☐ Kaynak limitlerine takılınmıyor
• ☐ Sunucu yapılandırması sağlayıcıyla gözden geçirildi

G. İçerik ve yapı

• ☐ Sayfa başına gösterilen kayıt sayısı makul
• ☐ Sonsuz kaydırma yerine sayfalama kullanılıyor (uygunsa)
• ☐ Video dosyaları sunucuda barındırılmıyor
• ☐ Büyük belgeler doğrudan sayfada gömülü değil
• ☐ Ana sayfa gereksiz bileşenlerle şişirilmemiş

H. Ölçüm ve takip

• ☐ Düzenli hız ölçümü yapılıyor
• ☐ Sonuçlar kaydediliyor
• ☐ Değişiklik öncesi ve sonrası ölçülüyor
• ☐ Gerçek kullanıcı verisi izleniyor
• ☐ Kaynak kullanımı izleniyor
• ☐ Erişilebilirlik izlemesi kurulu

I. Hosting kararı (en son)

• ☐ Yukarıdaki tüm bölümler uygulandı
• ☐ Ölçüm sonrası hâlâ sunucu tarafı darboğaz var
• ☐ Kaynak limitlerine düzenli takılınıyor
• ☐ Sağlayıcıyla görüşüldü
• ☐ Paket yükseltme ya da tür değişikliği değerlendiriliyor

Bu bölüm en sonda olmalıdır. Önceki bölümler tamamlanmadan yapılan bir hosting yükseltmesi, çoğu zaman beklenen sonucu vermez ve maliyeti kalıcı olarak artırır.

Uygulama sırası önerisi

1. Ölçüm yapın ve kaydedin (H bölümü)
2. Önbelleği kurun (A)
3. Tekrar ölçün
4. Görselleri optimize edin (B)
5. Tekrar ölçün
6. Gereksiz yükleri temizleyin (C)
7. Veritabanını temizleyin (D)
8. Tekrar ölçün
9. Dosya teslimini iyileştirin (E)
10. Sunucu tarafını gözden geçirin (F)
11. Gerekiyorsa hosting kararı verin (I)

Kim yapar?

H ve I bölümlerinin şirkette olması önemlidir: ölçüm ve karar dışarıya verilmemelidir.