Domain Hukukunda Yanlış Bilinenler

Domain hakları konusunda dolaşan bilgilerin bir kısmı yanlış, bir kısmı eksik. Bu yanılgılar kurumsal tarafta pahalı sonuçlar doğuruyor.

Aşağıdakiler en sık karşılaştıklarımız. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş yerine geçmez.

1. "Domaini satın aldım, mülkiyeti bende"

Gerçek: Domain, süreli bir kullanım hakkıdır. Yenilemediğiniz anda hak sona erer.

Bu, "bir kere aldık" düşüncesiyle yenileme takibi yapılmamasının temel sebebidir.

2. "Domaini kaydettirdim, marka hakkım oldu"

Gerçek: Alan adı kaydı marka hakkı doğurmaz. Marka koruması ayrı bir tescil süreciyle elde edilir.

Başka bir firma aynı ismi kullanmaya başlarsa, tescilli markanız yoksa itiraz etmeniz zorlaşır.

3. "Marka tescilim var, o domain otomatik benim"

Gerçek: Marka tescili domaini otomatik vermez. Birisi almışsa geri almak için uyuşmazlık süreci işletmeniz gerekir.

Tescil o süreçte dayanağınızdır ama kendiliğinden bir sonuç doğurmaz.

4. "Önce ben düşündüm, hakkım var"

Gerçek: Fikir önceliği bir hak doğurmaz. Alan adlarında genel kural "önce başvuran alır"dır.

Hak iddia edebilmek için tescilli bir marka ya da kullanıma dayalı bir hak gösterebilmeniz gerekir.

5. "Domaini kullanmıyorsa benden alamaz"

Gerçek: Kullanmamak tek başına hakkı sona erdirmez. Kayıt sahibi süresini yenilediği sürece adres onundur.

Kullanılmama, uyuşmazlık sürecinde kötü niyet değerlendirmesinde bir unsur olabilir ama tek başına yeterli değildir.

6. "Aynı ismi farklı uzantıda alabilirim, sorun olmaz"

Gerçek: Uzantı farklı olsa da marka hakkı ihlali gündeme gelebilir. Belirleyici olan, karıştırılma ihtimalidir.

Farklı sektörlerde aynı ismin kullanılması mümkün olabilir; aynı sektörde riskli olur.

7. "Ajans aldıysa da bizim adımıza almıştır"

Gerçek: Kayıt sahibi kim görünüyorsa hak sahibi olarak o değerlendirilir. Ajans kendi adına kaydettiyse, domain hukuken onundur.

Sözleşmede aksine hüküm varsa dayanağınız olur — ama sözleşmede yoksa durum tartışmalı hâle gelir.

8. "Ödemeyi biz yaptık, o hâlde bizim"

Gerçek: Ödeme yapmak, kayıt sahipliği anlamına gelmez. Kayıt sahibi alanında kim yazıyorsa esas odur.

Ödeme kayıtları bir uyuşmazlıkta destekleyici delil olabilir ama tek başına yeterli değildir.

9. "WHOIS bilgilerimi gizlersem sorumlu olmam"

Gerçek: Gizlilik koruması bilgileri kamuya kapatır, hukuki sorumluluğu kaldırmaz.

10. "Uyuşmazlık sürecini kazanırsam masraflarımı alırım"

Gerçek: Bu tür süreçlerde genelde başvuru ücreti başvuranda kalır. Sonuç, adresin devri ya da iptalidir; tazminat kararı verilmesi olağan değildir.

Tazminat talebi için ayrı bir hukuki yol gerekir.

11. "Süresi dolan domaini hemen geri alırım"

Gerçek: Kademeli bir süreç işler. Ek süre, kurtarma dönemi ve serbest kalma aşamaları vardır. Serbest kalan değerli domainler saniyeler içinde kapılır.

12. "Şirketi devraldım, domainler de bende"

Gerçek: Domainler devir sözleşmesindeki varlık listesinde açıkça yer almalıdır. Ayrıca kayıt sahibi başka biri (örneğin eski ortak) görünüyorsa ayrı bir devir işlemi gerekir.

Bu, şirket devirlerinde en sık atlanan kalemlerden biridir.

13. "Domain haczedilemez"

Gerçek: Domainlerin ekonomik değeri kabul edilir ve ticari işlemlere konu olurlar. Somut durum için hukuk danışmanınıza başvurun.

Pratik sonuçlar

Bu yanılgıların ortak dersi:

1. Kayıt sahibi her zaman şirketiniz olmalı
2. Marka tescilini domain kaydından ayrı düşünmeyin
3. Sözleşmelere domain sahipliğini yazın
4. Devir işlemlerinde domainleri varlık listesine ekleyin
5. Yenileme takibini ciddiye alın

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut durumlar için hukuk danışmanınıza başvurun.