Alan Adı Terimleri Sözlüğü

Domain işlemlerinde karşınıza teknik terimler çıkar: "EPP kodunu iletin", "TTL değerini düşürün", "redemption süresinde". Bu terimleri bilmek, destek yazışmalarını kısaltır.

Terimleri konu gruplarına ayırdık.

Yapı ve adlandırma

TLD (Üst Düzey Alan Adı)

Domainin son parçası: .com, .tr, .org. İki türü vardır — genel (gTLD: .com, .net) ve ülke kodlu (ccTLD: .tr, .de).

SLD (İkinci Düzey)

Uzantıdan önceki isim. sirket.com.tr içinde "sirket" bu bölümdür.

Subdomain (Alt Alan Adı)

Ana domainin önüne eklenen bölüm: blog.sirket.com.tr. Ayrı bir domain satın almadan bölüm açmanızı sağlar.

Karıştırılan: Ayrı domain sanılır; aslında aynı domainin parçasıdır ve ek ücret gerektirmez.

FQDN

Tam nitelikli alan adı — bir adresin eksiksiz hâli. Teknik yazışmalarda "tam FQDN'i gönderin" denir.

Kurumlar ve roller

Registry

Bir uzantının kayıtlarını tutan kuruluş. Her uzantının bir registry'si vardır.

Registrar (Kayıt Kuruluşu)

Registry ile sözleşmesi olan, son kullanıcıya domain kaydı yapan yetkili firma.

Bayi (Reseller)

Bir kayıt kuruluşunun hizmetini kendi markasıyla satan aracı. Sorun çıktığında zincir uzadığı için çözüm yavaşlayabilir.

Kurumsal not: Kimden aldığınızı bilin; kritik domainlerde aracı sayısını azaltmak avantajlıdır.

Registrant (Kayıt Sahibi)

Domainin adına kayıtlı olduğu kişi ya da kurum. Kurumsal domainlerde bu şirket olmalıdır.

Teknik terimler

Nameserver (Ad Sunucusu)

Domainin DNS kayıtlarını tutan sunucu. Domaini nereye bağlayacağınızı belirleyen ana ayardır.

DNS Kaydı

Domainin hangi hizmete nasıl bağlanacağını tanımlayan satırlar: A, CNAME, MX, TXT gibi.

TTL

Bir DNS kaydının önbellekte ne kadar tutulacağı. Yüksek TTL değişikliklerin geç yansımasına yol açar.

Pratik: Planlı geçişten birkaç gün önce düşürülür, geçiş sonrası tekrar yükseltilir.

Propagasyon (Yayılma)

DNS değişikliğinin dünya genelindeki çözümleyicilere ulaşması. TTL süresine bağlıdır.

DNSSEC

DNS yanıtlarının doğruluğunu imzayla güvence altına alan ek katman.

İşlem terimleri

EPP Kodu / Auth Code / Transfer Kodu

Domaini başka bir kayıt kuruluşuna taşırken gereken şifre. Mevcut sağlayıcınızdan alınır.

Karıştırılan: Panel şifresiyle karıştırılır; ayrı bir koddur.

Domain Lock (Transfer Kilidi)

İzinsiz transferi engelleyen koruma. Transfer öncesi açılması gerekir.

Kurumsal not: Normal zamanlarda açık bırakılmamalıdır; domain hırsızlığına karşı ilk savunmadır.

WHOIS

Bir domainin kayıt bilgilerini sorgulama servisi: kim kaydetmiş, ne zaman dolacak, hangi nameserver'ları kullanıyor.

Gizlilik Koruması

WHOIS'te kayıt sahibi bilgilerinin gizlenmesi hizmeti.

Süre ve durum terimleri

Expiry (Son Kullanma)

Domainin geçerlilik süresinin bittiği tarih.

Grace Period (Ek Süre)

Süre dolduktan sonra normal ücretle yenileme yapılabilen dönem.

Redemption Period (Kurtarma Dönemi)

Ek süre de geçtikten sonraki dönem. Domain geri alınabilir ama genelde yüksek bir kurtarma bedeli ödenir.

Kurumsal not: Bu aşamaya gelmek pahalıdır; yenileme takvimi tam da bunu önlemek içindir.

Pending Delete

Kurtarma süresi de dolduktan sonraki son aşama. Ardından domain serbest kalır.

Parking

Domainin bir siteye bağlanmadan, geçici bir sayfayla tutulması.

En çok karıştırılan üçlü

1. Registrar / Registry: Biri size satar, diğeri kaydı tutar.
2. EPP kodu / panel şifresi: Farklı şeylerdir.
3. Domain / hosting: Adres ile bina.