Web sunucusu ne yapar, hangi kararları etkiler?
Kısa cevap: Web sunucusu, ziyaretçilerden gelen istekleri karşılayan ve sayfaları ileten yazılımdır. "Sunucu" dendiğinde çoğu zaman makine kastedilir; web sunucusu ise o makinede çalışan bir bileşendir.
Ne yapar?
- Ziyaretçinin isteğini alır
- Hangi siteye ait olduğunu belirler
- İstenen içeriği bulur ya da ürettirir
- Güvenli bağlantıyı yönetir
- Yanıtı ziyaretçiye gönderir
- İşlemi kayıt altına alır
Bir sunucuda birden çok site barındırılabilir; hangi isteğin hangi siteye ait olduğu web sunucusu tarafından ayırt edilir.
Statik ve dinamik içerik
| Statik | Dinamik | |
|---|---|---|
| Örnek | Görsel, stil dosyası | Ürün listesi, kullanıcı paneli |
| Nasıl sunulur | Doğrudan diskten | Üretilerek |
| Hız | Çok hızlı | Değişken |
| Kaynak tüketimi | Düşük | Yüksek |
Karar açısından: Dinamik içeriğin önbelleğe alınması, sunucu yükünü en çok azaltan tek uygulamadır.
Kurumsal açıdan önemli özellikler
Sıkıştırma
Gönderilen içeriğin küçültülmesi. Hem hız kazandırır hem trafik tasarrufu sağlar.
Önbellekleme
Hazır içeriğin tekrar üretilmeden sunulması.
Güvenli bağlantı yönetimi
SSL sertifikalarının işlenmesi ve HTTPS yönlendirmeleri.
Hız sınırlama
Aşırı istek gönderen kaynakların sınırlanması. Kötüye kullanıma karşı temel bir savunmadır.
Kayıt tutma
Gelen istekler kayıt altına alınır. Sorun tanısında ve güvenlik incelemesinde en değerli veri kaynağıdır.
Yönlendirme
Eski adreslerin yenilere, HTTP'nin HTTPS'e yönlendirilmesi.
Hangi web sunucusu yazılımı?
Farklı yazılımlar vardır ve seçim genelde teknik ekibin ya da uygulamanın tercihine bağlıdır.
Kurumsal karar açısından önemli olan yazılımın adı değil, şu maddelerdir:
- ☐ Güncel ve destekli bir sürüm kullanılıyor mu?
- ☐ Güvenlik yamaları düzenli uygulanıyor mu?
- ☐ Sürüm bilgisi dışarıya sızdırılmıyor mu?
- ☐ Kayıtlar tutuluyor ve saklanıyor mu?
- ☐ Önbellek ve sıkıştırma etkin mi?
- ☐ Hız sınırlama tanımlı mı?
- ☐ Dizin listeleme kapalı mı?
- ☐ Hata sayfaları teknik ayrıntı göstermiyor mu?
Yedinci ve sekizinci maddeler sık atlanır ve saldırganlara bilgi verir.
Performansı etkileyen ayarlar
- Eşzamanlı bağlantı sınırları
- Zaman aşımı süreleri
- Önbellek başlıkları
- Sıkıştırma düzeyi
- Bağlantı sürekliliği ayarları
Bu ayarlar teknik ekibin sorumluluğundadır; ancak yılda bir kez gözden geçirilmesi talep edilmelidir.
Kayıtların (log) değeri
Web sunucusu kayıtları şu sorulara cevap verir:
- Kesinti sırasında ne oluyordu?
- Hangi sayfa hata veriyor?
- Anormal trafik nereden geliyor?
- Bir saldırı girişimi var mı?
- Hangi sayfalar en çok isteniyor?
Sağlayıcıdan talep edilmesi gerekenler:
- ☐ Kayıtlara erişim
- ☐ Saklama süresi
- ☐ İndirilebilirlik
Kayıtlara erişemiyorsanız, bir sorun anında elinizde veri olmaz.
Web sunucusu ve uygulama ilişkisi
Web sunucusu istekleri karşılar; sayfayı üreten ise uygulamanızdır. Bu ayrım, sorun tanısında önemlidir:
| Belirti | Muhtemel katman |
|---|---|
| Sunucu hatası (500) | Uygulama |
| Geçersiz ağ geçidi (502) | Uygulama yanıt vermiyor |
| Hizmet yok (503) | Aşırı yük |
| Zaman aşımı (504) | Uygulama çok yavaş |
| Sayfa bulunamadı (404) | Yönlendirme ya da içerik |
| Erişim reddedildi (403) | İzinler ya da güvenlik kuralı |
Bu tablo, destek talebini doğru muhataba yönlendirmenizi sağlar.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok — ilk yorumu siz yazın.
Yorum yaz