Sunucu Alım Rehberi

Sunucu alımı, bir donanım siparişi değil bir altyapı kararıdır: yıllarca sürecek bir bağımlılık, süreklilik riski ve yönetim yükü yaratır.

Bu rehber, alımı yürütecek kişi için hazırlandı; teknik bilgi varsayılmıyor.

Aşama 1 — İhtiyacı tanımlayın

• ☐ Hangi sistemler çalışacak?
• ☐ Kaç kullanıcı erişecek?
• ☐ Veri hacmi ne kadar?
• ☐ Yük sabit mi, dalgalı mı?
• ☐ Yerel ağ mı, internet mi?
• ☐ Kesinti toleransı ne?
• ☐ Kişisel veri işlenecek mi?
• ☐ İçeride kim yönetecek?

Bu sekiz cevap, alacağınız tekliflerin karşılaştırılabilir olmasını sağlar.

Aşama 2 — Alternatifleri değerlendirin

Sunucu almadan önce sorun: bu ihtiyaç hizmet olarak alınabilir mi?

Hizmet olarak alınabilen bir ihtiyaç için sunucu kurmak, gereksiz yönetim yükü demektir.

Aşama 3 — Modeli belirleyin

• Satın alma / kiralama / bulut / kolokasyon
• Fiziksel / sanal
• Yönetilen / yönetilmeyen

Kritik karar: Sonuncusu. İçeride yönetecek kapasite yoksa yönetilen hizmet zorunludur.

Aşama 4 — Kapasiteyi hesaplayın

• ☐ Uygulama üreticisinin gereksinimleri alındı
• ☐ Mevcut kullanım ölçüldü (varsa)
• ☐ Zirve yük esas alındı
• ☐ Bir-iki yıllık büyüme payı eklendi
• ☐ Artırılabilirlik soruldu

Gereğinden büyük almak sürekli maliyet, küçük almak sürekli sorun demektir.

Aşama 5 — Teklif toplayın

En az üç sağlayıcıdan, aynı gereksinim belgesiyle teklif alın. Teklifte istenecekler:

• Donanım/kaynak özellikleri (sayısal)
• Kaynak garantili mi
• Disk türü ve yedekliliği
• Trafik sınırı ve aşım politikası
• Yönetim kapsamı
• Yedekleme koşulları
• Uptime taahhüdü ve telafisi
• Donanım arızası müdahale süresi
• Veri merkezi konumu
• Lisanslar
• İlk dönem ve yenileme fiyatı
• Sözleşme süresi ve çıkış koşulları

Aşama 6 — Karşılaştırın

Karşılaştırmayı aylık bedel üzerinden değil, üç-beş yıllık toplam ve kapsam üzerinden yapın. Lisans, yönetim, yedekleme ve personel zamanını dahil edin.

Aşama 7 — Sağlayıcıyı değerlendirin

• ☐ Ne kadar süredir faaliyette?
• ☐ Kurumsal referansları var mı?
• ☐ Veri merkezi bilgisi paylaşılıyor mu?
• ☐ Durum sayfası ve kesinti geçmişi var mı?
• ☐ Satış öncesi yanıt hızı nasıl?
• ☐ Destek saatleri ve kanalları?
• ☐ Türkçe destek veriliyor mu?

Beşinci madde iyi bir göstergedir: satış aşamasında yavaş olan bir ekip, kriz anında hızlanmaz.

Aşama 8 — Sözleşmeyi inceleyin

• Hizmet kapsamı ve sınırları
• Uptime ve müdahale taahhütleri
• Yedekleme (garanti ediliyor mu?)
• Askıya alma koşulları
• Fiyat artış koşulları
• Fesih ve bildirim süresi
• Veri sahipliği ve iade
• Sorumluluk sınırı
• Veri işleyen sözleşmesi

Aşama 9 — Alım ve hesap açılışı

• ☐ Hesap şirket adına açıldı
• ☐ Kayıt e-postası rol bazlı kurumsal adres
• ☐ Erişim en az iki kişide
• ☐ Erişim bilgileri kurumsal parola yöneticisinde
• ☐ İki adımlı doğrulama açık
• ☐ Otomatik yenileme ve kurumsal ödeme yöntemi
• ☐ Bitiş tarihi takvimde

Aşama 10 — Devreye alma

• ☐ İşletim sistemi kuruldu ve sertleştirildi
• ☐ Güvenlik duvarı yapılandırıldı
• ☐ Uygulamalar kuruldu ve test edildi
• ☐ Yedekleme kuruldu ve doğrulandı
• ☐ İzleme ve uyarı kuruldu
• ☐ Erişim yetkileri tanımlandı
• ☐ Yapılandırma belgelendi
• ☐ Envantere eklendi
• ☐ Sorumlu kişi atandı

Dördüncü ve beşinci maddeler en sık atlanan adımlardır ve aylarca fark edilmez.

Sık yapılan alım hataları

• Yönetim kapasitesi olmadan yönetilmeyen sunucu almak
• Yalnız donanım fiyatına bakmak
• Lisans maliyetlerini atlamak
• Yedekleme ve izlemeyi plana dahil etmemek
• Kişisel e-postayla hesap açmak
• Zirve yükü hesaba katmamak
• Çıkış koşullarını okumamak
• Tek kişiye bağlı bırakmak

Bir cümlelik özet

Sunucu alımını bir donanım siparişi gibi değil, yıllarca sürecek bir işletim taahhüdü gibi planlayın: kim yönetecek, nasıl yedeklenecek, nasıl izlenecek ve nasıl devredilecek soruları alım anında cevaplanmalıdır.