Sunucu Maliyetini Oluşturan Kalemler

Sunucu maliyetini yalnız donanım ya da kiralama bedeli üzerinden değerlendirmek, gerçek maliyetin küçük bir kısmına bakmak demektir.

Aşağıda tüm kalemler; toplam sahip olma maliyeti hesabı için kullanın.

A. Doğrudan maliyetler

• ☐ Donanım bedeli (satın alma) ya da kiralama bedeli
• ☐ Kurulum ücreti
• ☐ Veri merkezi barındırma bedeli (kolokasyon)
• ☐ Ağ ve trafik ücretleri
• ☐ Ek IP adresleri
• ☐ Yedekleme depolama alanı

B. Lisans maliyetleri

• ☐ İşletim sistemi lisansı
• ☐ Erişen kullanıcı/cihaz lisansları
• ☐ Veritabanı lisansı
• ☐ Yönetim paneli lisansı
• ☐ Güvenlik yazılımı lisansı
• ☐ Yedekleme yazılımı lisansı
• ☐ İzleme araçları
• ☐ Uygulama lisansları

Dikkat: Sanallaştırılmış ortamlarda lisans kuralları farklılaşabilir; sanal makine ya da çekirdek başına ücretlendirme toplam tutarı belirgin biçimde artırabilir.

C. İşletme maliyetleri

• ☐ Elektrik (şirket içi sunucularda)
• ☐ Soğutma
• ☐ Kesintisiz güç kaynağı ve bakımı
• ☐ Jeneratör ve yakıt
• ☐ Fiziksel alan
• ☐ İnternet bağlantısı
• ☐ Yedek hat

Bu kalemler şirket içi sunucularda görünmez ama gerçektir. Kiralama ve bulut modellerinde sağlayıcının fiyatına dahildir.

D. İnsan kaynağı maliyeti

• ☐ Sistem yöneticisi zamanı
• ☐ Yönetilen hizmet bedeli (alınıyorsa)
• ☐ Mesai dışı müdahale
• ☐ Eğitim ve sertifikasyon
• ☐ Danışmanlık
• ☐ Devir teslim süreçleri

Bu bölüm, yönetilmeyen sunucularda en çok hafife alınan kalemdir. Bir sistem yöneticisinin aylık zamanının bir kısmı bile, yönetilen hizmet bedelini aşabilir.

E. Süreklilik maliyetleri

• ☐ Yedekleme altyapısı
• ☐ İkinci konumda saklama
• ☐ Yedeklilik (ikinci sunucu, yedek donanım)
• ☐ Felaket kurtarma ortamı
• ☐ İzleme ve uyarı hizmeti
• ☐ Test ve tatbikat zamanı

F. Yaşam döngüsü maliyetleri

• ☐ Sürüm yükseltmeleri
• ☐ Donanım yenileme
• ☐ Kapasite artırımları
• ☐ Taşıma projeleri
• ☐ Emeklilik ve güvenli imha

G. Gizli maliyetler

• ☐ Kesinti süresince oluşan kayıp
• ☐ Veri kaybı riski
• ☐ Güvenlik olayı müdahalesi
• ☐ Uyum ihlali riski
• ☐ Bilginin tek kişide toplanmış olması
• ☐ Sağlayıcı bağımlılığı

Bu kalemler bütçeye yazılmaz ama gerçekleştiğinde en büyük tutarı oluştururlar.

Modeller arası karşılaştırma

Beş yıllık hesap

Karar vermek için beş yıllık toplamı çıkarın:

1. Tüm kalemleri yıllık olarak listeleyin
2. Beş yıla çarpın
3. Yenileme ve yükseltme maliyetlerini ekleyin
4. Personel zamanını parasal olarak dahil edin
5. Modelleri bu toplam üzerinden karşılaştırın

Bu hesap yapıldığında, "kendi sunucumuz daha ucuz" varsayımı çoğu orta ölçekli şirkette geçersiz çıkar.

Maliyet düşürme yolları

• ☐ Kullanılmayan sunucuları kapatın
• ☐ Gereğinden büyük kaynakları küçültün
• ☐ Sanallaştırmayla makine sayısını azaltın
• ☐ Lisans modelini gözden geçirin
• ☐ Test ortamlarını kullanılmadığında kapatın
• ☐ Çok yıllık taahhütle indirim alın
• ☐ Uygulama optimizasyonuyla kapasite ihtiyacını düşürün
• ☐ Yönetim modelini yeniden değerlendirin

Kısılmaması gerekenler: yedekleme, izleme, güvenlik ve güncelleme. Bu kalemlerdeki tasarruf, bir olay yaşandığında kat kat geri döner.