Kurumunuz ne kadar dijital? Üç dakikalık ölçümle öğrenin. Endeksinizi ölçün →
Thro

Sunucuyu Ne Zaman Büyütmeli?

Büyütme kararı ne zaman doğru, ne zaman erken?

Kısa cevap: Kaynak kullanımı düzenli olarak sınıra yaklaşıyorsa ve optimizasyon seçenekleri tükendiyse. Bu iki koşuldan biri eksikse, büyütme kararı erkendir.

Büyütme zamanının geldiğini gösteren işaretler

  • ☐ Zirve saatlerde kaynak kullanımı sınıra dayanıyor
  • ☐ Yanıt süreleri artış eğiliminde
  • ☐ Kullanıcılardan yavaşlık şikâyeti geliyor
  • ☐ Bellek yetersizliği nedeniyle işlemler kesiliyor
  • ☐ Disk doluluğu kritik seviyede
  • ☐ Disk bekleme süreleri yüksek
  • ☐ İzleme sistemi düzenli uyarı üretiyor
  • ☐ Yeni bir sistem eklenecek
  • ☐ Kullanıcı sayısı belirgin artacak

Bu işaretlerin birkaçı birlikte görülüyorsa büyütme gündemdedir.

Büyütmenin erken olduğunu gösteren işaretler

  • Kaynaklar boşken sistem yavaş (sorun yazılımda)
  • Yalnız belirli bir işlem yavaş (o işlem optimize edilebilir)
  • Yavaşlık yeni bir güncellemeden sonra başladı
  • Önbellek kullanılmıyor
  • Veritabanı hiç bakım görmemiş
  • Ölçüm yapılmamış, şikâyete dayalı karar veriliyor

Bu durumlarda büyütme, sorunu daha pahalıya taşır.

Büyütmeden önce yapılacaklar

  1. ☐ En az bir ay ölçüm yapın
  2. ☐ Darboğazı belirleyin (işlemci, bellek, disk, ağ, yazılım)
  3. ☐ Yavaş sorguları inceletin
  4. ☐ Veritabanı bakımı yaptırın
  5. ☐ Önbellek kullanımını kontrol edin
  6. ☐ Gereksiz servisleri kapatın
  7. ☐ Eski verileri arşivleyin
  8. ☐ Kayıt dosyalarını temizleyin
  9. ☐ Bir ay daha izleyin

Bu dokuz adım, vakaların önemli bir kısmında büyütme ihtiyacını ortadan kaldırır ya da erteler.

Büyütme seçenekleri

SeçenekNe zamanNot
Bellek artırımıBellek darboğazıEn sık ve en etkili
Disk hızlandırmaDisk bekleme yüksekVeritabanlarında kritik
Disk kapasitesiAlan yetersizGenelde kolay
İşlemci artırımıİşlemci darboğazıLisans etkisine dikkat
Rol ayırmaFarklı yükler çakışıyorVeritabanını ayırmak yaygın
Sunucu eklemeTek makine yetmiyorYük dağıtımı gerekir
Yeni sunucuya taşımaMevcut donanım eskimişPlanlı proje

En çok gözden kaçan seçenek: Rol ayırma. Veritabanını ayrı bir sunucuya taşımak, çoğu zaman donanım büyütmekten daha etkilidir.

Ne kadar büyütmeli?

  • Mevcut zirve kullanımı esas alın
  • Bir-iki yıllık büyüme payı ekleyin
  • Uç bir yapılandırmaya gitmeyin
  • Sonraki artırımın da mümkün olduğundan emin olun

Aşırı büyütme, kullanılmayan kapasite için sürekli ödeme demektir.

Büyütme sırasında dikkat edilecekler

  • ☐ Kesinti gerekecek mi, ne kadar?
  • ☐ Düşük yoğunluklu bir zamana planlandı mı?
  • ☐ Öncesinde tam yedek alındı mı?
  • ☐ Anlık görüntü alındı mı? (sanal sunucuda)
  • ☐ Geri dönüş planı var mı?
  • ☐ Kullanıcılar bilgilendirildi mi?
  • ☐ Lisans etkisi kontrol edildi mi?
  • ☐ Sonrasında doğrulama yapılacak mı?

Büyütme sonrası

  • ☐ Sistem çalışıyor ve tüm hizmetler ayakta
  • ☐ Yeni kaynaklar sistem tarafından görülüyor
  • ☐ Performans ölçümü yapıldı ve karşılaştırıldı
  • ☐ Beklenen iyileşme gerçekleşti mi?
  • ☐ İzleme eşikleri güncellendi
  • ☐ Envanter güncellendi
  • ☐ Yeni maliyet bütçeye işlendi

Dördüncü madde önemlidir: beklenen iyileşme olmadıysa, darboğaz yanlış teşhis edilmiş demektir.

Küçültme de bir seçenektir

Yıllık değerlendirmede ters yönü de kontrol edin:

  • Kaynakların çok küçük bir kısmı mı kullanılıyor?
  • Bir sistem devre dışı kaldı mı?
  • Kullanıcı sayısı azaldı mı?
  • Optimizasyon sonrası ihtiyaç düştü mü?

Bulut ve sanal ortamlarda küçültme kolaydır ve doğrudan tasarruf sağlar.

Karar özeti

Büyütme kararını üç soruyla verin:

  1. Ölçtük mü? (Şikâyete değil veriye dayanmalı)
  2. Darboğazı belirledik mi? (Yanlış bileşeni büyütmek işe yaramaz)
  3. Optimizasyon seçeneklerini tükettik mi?

Üçüne de "evet" diyorsanız büyütme doğru karardır.

Paylaş:
T
Thro
Thro · 12 Ağustos 2026

Yorumlar (0)

Henüz yorum yok — ilk yorumu siz yazın.

Yorum yaz