Felaket Kurtarma Planı Nasıl Hazırlanır?

Felaket kurtarma planı, sistemleri kaybettiğinizde nasıl geri getireceğinizi adım adım tanımlayan belgedir. Kriz anında düşünmek yerine uygulamanızı sağlar.

Başlamadan önce

• Sistem envanteri
• Bağımlılık haritası
• Yedekleme durumu bilgisi
• İş tarafından belirlenmiş öncelikler

1. Adım — Senaryoları belirleyin

• ☐ Tek sunucu arızası
• ☐ Veri kaybı / bozulması
• ☐ Fidye yazılımı
• ☐ Veri merkezi kesintisi
• ☐ Sağlayıcı erişim kaybı
• ☐ İnternet bağlantısı kesintisi
• ☐ Elektrik kesintisi (şirket içi sistemler)
• ☐ Kritik personelin ulaşılamaması

Her senaryo farklı bir müdahale gerektirir; hepsi için ayrı düşünülmelidir.

2. Adım — Öncelik sırası belirleyin

Her şey aynı anda geri getirilemez. Sıralama iş tarafından belirlenmelidir:

Bağımlılıkları dikkate alın: Bir uygulamayı geri getirmeden önce veritabanı ve ağ altyapısı hazır olmalıdır.

3. Adım — RTO ve RPO tanımlayın

• ☐ Her kritik sistem için kabul edilebilir kesinti süresi
• ☐ Her sistem için kabul edilebilir veri kaybı
• ☐ İş tarafından onaylanmış
• ☐ Mevcut kapasiteyle karşılaştırılmış

Hedeflerle mevcut durum arasındaki fark, yapılacak yatırımı belirler.

4. Adım — Kaynakları belgeleyin

Kurtarma için gerekenler:

• ☐ Yedekler nerede, nasıl erişilir?
• ☐ Erişim bilgileri nerede?
• ☐ Kurulum medyası/imajları nerede?
• ☐ Lisans anahtarları nerede?
• ☐ Yapılandırma belgeleri nerede?
• ☐ DNS ve ağ bilgileri nerede?
• ☐ Sertifikalar nerede?

Kritik: Bu bilgilerin hiçbiri, kurtarılacak sistemin üzerinde durmamalıdır.

5. Adım — Prosedürleri yazın

Her senaryo için adım adım:

1. Durumu doğrula ve kapsamı belirle
2. Kimleri bilgilendir
3. Hangi kaynağı kullan (yedek, ikincil sistem)
4. Geri yükleme adımları
5. Doğrulama adımları
6. Kullanıcıları bilgilendirme
7. Ara dönem verilerinin işlenmesi
8. Normale dönüş

Yazım kuralı: Prosedürler, sistemi yazandan başka birinin de uygulayabileceği ayrıntıda olmalıdır.

6. Adım — Rolleri tanımlayın

Her rol için asıl ve yedek kişi belirlenmelidir.

7. Adım — İletişim listesi hazırlayın

• ☐ İç ekip iletişim bilgileri
• ☐ Sağlayıcı acil hatları ve müşteri numaraları
• ☐ Yazılım üreticisi destek bilgileri
• ☐ Dış uzman iletişim bilgileri
• ☐ Kritik müşteri iletişim bilgileri
• ☐ Yönetim iletişim bilgileri

Bu liste, sistemlerden bağımsız erişilebilir olmalıdır — basılı bir kopya da bulundurun.

8. Adım — Alternatif çalışma yöntemlerini yazın

• Sistem yokken sipariş nasıl alınır?
• Sevkiyat nasıl yapılır?
• Müşteri bilgilerine nasıl ulaşılır?
• Hangi bilgiler yerel olarak bulundurulmalı?
• Sonradan veri girişi nasıl yapılacak?

9. Adım — Planı erişilebilir kılın

• ☐ Merkezî bir yerde saklanıyor
• ☐ Kurtarılacak sistemlerden bağımsız
• ☐ Basılı bir kopya var
• ☐ İlgili kişiler nerede olduğunu biliyor
• ☐ Ofis dışından erişilebilir

Sunucuda saklanan bir felaket kurtarma planı, felaket anında erişilemez.

10. Adım — Test edin

Test edilmemiş bir plan, plan değil bir temennidir.

11. Adım — Güncel tutun

• ☐ Her sistem değişikliğinde gözden geçirilir
• ☐ Yılda en az bir kez baştan incelenir
• ☐ İletişim bilgileri güncel
• ☐ Test sonuçları planı besliyor
• ☐ Bir sahibi var

Plan şablonu

Tek belge, şu bölümlerden oluşur:

1. Amaç ve kapsam
2. Kritik sistemler ve öncelik sırası
3. RTO/RPO tablosu
4. Roller ve sorumluluklar
5. İletişim listesi
6. Senaryo bazlı prosedürler
7. Kaynak konumları (yedek, erişim, lisans)
8. Alternatif çalışma yöntemleri
9. Doğrulama listeleri
10. Test kayıtları
11. Güncelleme geçmişi

Asgari plan

Kaynağınız çok kısıtlıysa şu dört sayfalık plan bile büyük fark yaratır:

1. Kritik sistemler ve sıra
2. Yedekler nerede, nasıl geri yüklenir
3. Kim ne yapacak, kim aranacak
4. Sistem yokken iş nasıl yürür