E-Posta Hesabı Ele Geçirildi: Ne Yapmalı?

Bir çalışanın e-posta hesabının ele geçirildiğinden şüpheleniyorsunuz. Bu, hızlı ve sıralı müdahale gerektiren bir durumdur.

Belirtiler

• Muhataplardan "sizden garip bir e-posta geldi" bildirimi
• Gönderilmemiş postaların gönderilmiş klasöründe görünmesi
• Bilinmeyen yönlendirme kuralları
• Silinen postalar
• Tanımadığınız konumlardan giriş kayıtları
• Parola değişikliği bildirimi (siz yapmadığınız hâlde)
• Hesaptan spam gönderimi
• Ani gönderim limiti aşımı
• İmza değişikliği

Kritik belirti: Bilinmeyen yönlendirme kuralı. Saldırganların ilk işi genelde gelen postaların bir kopyasını kendilerine yönlendirmektir.

1. Adım — Erişimi kesin (ilk dakikalar)

• ☐ Hesabın parolasını derhal değiştirin
• ☐ Tüm oturumları sonlandırın
• ☐ İki adımlı doğrulamayı etkinleştirin (kapalıysa)
• ☐ Uygulama parolalarını iptal edin
• ☐ Gerekirse hesabı geçici olarak devre dışı bırakın

İkinci madde önemlidir: Yalnız parola değiştirmek yetmez; saldırganın açık oturumu devam edebilir.

2. Adım — Yönlendirme kurallarını kontrol edin

• ☐ Otomatik yönlendirme kuralları incelendi
• ☐ Bilinmeyen kurallar silindi
• ☐ Gizli klasörlere taşıma kuralları arandı
• ☐ Otomatik yanıt ayarları kontrol edildi
• ☐ Delege erişimler incelendi
• ☐ Uygulama bağlantıları gözden geçirildi

Bu adım atlanırsa, parola değiştirilse bile saldırgan yazışmaları almaya devam eder.

3. Adım — Kapsamı belirleyin

• ☐ Giriş kayıtları incelendi
• ☐ İlk yetkisiz erişim ne zaman?
• ☐ Hangi konumlardan erişilmiş?
• ☐ Hangi e-postalar okunmuş olabilir?
• ☐ Hangi e-postalar gönderilmiş?
• ☐ Silinen postalar var mı?
• ☐ Hassas bilgi içeren yazışmalar etkilendi mi?
• ☐ Başka hesaplar da etkilenmiş olabilir mi?

4. Adım — Yayılmayı önleyin

• ☐ Aynı parolanın kullanıldığı diğer sistemler belirlendi
• ☐ O sistemlerin parolaları değiştirildi
• ☐ Diğer kullanıcılarda benzer belirti var mı, kontrol edildi
• ☐ Hesaptan gönderilen e-postaların alıcıları belirlendi
• ☐ Şirket içi uyarı yapıldı

Birinci madde kritiktir: Aynı parola başka yerlerde de kullanılıyorsa, o sistemler de tehlikededir.

5. Adım — Muhatapları bilgilendirin

• ☐ Hesaptan sahte e-posta gönderilen kişiler belirlendi
• ☐ Uyarı yapıldı
• ☐ Ödeme talimatı içeren bir e-posta gönderilmişse acil uyarı yapıldı
• ☐ Bilgilendirme kayıt altına alındı

Üçüncü madde acil önceliktir: Ele geçirilen bir hesaptan gönderilen sahte fatura, müşterilerinizin dolandırılmasına yol açabilir.

6. Adım — Cihazları kontrol edin

• ☐ Kullanıcının bilgisayarı tarandı
• ☐ Mobil cihazı kontrol edildi
• ☐ Tarayıcı eklentileri incelendi
• ☐ Kayıtlı parolalar kontrol edildi
• ☐ Zararlı yazılım tespit edilirse temizlendi

Parola bir cihazdan çalınmış olabilir; cihaz temizlenmezse yeni parola da çalınır.

7. Adım — Giriş yolunu belirleyin

Tipik giriş yolları:

• Oltalama e-postasıyla parola paylaşımı
• Başka bir sitede sızan parolanın burada da kullanılması
• Zayıf parola
• Cihazda zararlı yazılım
• Güvensiz ağda şifresiz bağlantı
• Paylaşılan parola

Bu adım atlanırsa aynı yoldan tekrar girilir.

8. Adım — Kurtarma

• ☐ Silinen postalar geri getirildi (mümkünse)
• ☐ Değiştirilen ayarlar düzeltildi
• ☐ İmza kontrol edildi
• ☐ Hesap yeniden etkinleştirildi
• ☐ Kullanıcı yeni parola ve iki adımlı doğrulama ile giriş yaptı

9. Adım — Yasal yükümlülükleri değerlendirin

• ☐ Kişisel veri etkilendi mi?
• ☐ Kaç kişiyi ilgilendiriyor?
• ☐ Hukuk danışmanı bilgilendirildi
• ☐ Bildirim yükümlülüğü değerlendirildi
• ☐ Gerekiyorsa süresi içinde bildirim yapıldı
• ☐ Olay kayıt altına alındı

E-posta kutuları genelde yoğun kişisel veri içerir; bu adım atlanmamalıdır.

10. Adım — İzleyin

• ☐ Hesap birkaç hafta yakından izleniyor
• ☐ Giriş kayıtları kontrol ediliyor
• ☐ Yönlendirme kuralları tekrar kontrol edildi
• ☐ Muhataplardan geri bildirim toplanıyor

11. Adım — Olay raporu

• Ne oldu, ne zaman fark edildi
• Nasıl girilmiş (kök neden)
• Ne kadar süre erişim sağlanmış
• Hangi veriler etkilenmiş
• Yapılan müdahaleler
• Bilgilendirilen taraflar
• Alınan kalıcı önlemler

Önleme

1. ☐ İki adımlı doğrulama tüm hesaplarda zorunlu
2. ☐ Güçlü ve benzersiz parolalar
3. ☐ Parola yöneticisi kullanımı
4. ☐ Parola paylaşımı yasak
5. ☐ Şüpheli giriş uyarıları etkin
6. ☐ Yönlendirme kuralı değişiklikleri izleniyor
7. ☐ Farkındalık eğitimi düzenli
8. ☐ Ayrılanların erişimi kaldırılıyor
9. ☐ Erişim kayıtları düzenli inceleniyor

Birinci madde tek başına, ele geçirme olaylarının büyük kısmını önler ve genelde ek maliyeti yoktur.

Çalışanı suçlamayın

Olayın kaynağı bir çalışanın hatası olsa bile:

• Suçlama, bir sonraki olayın gizlenmesine yol açar
• Erken bildirim, kapsamı küçültür
• Amaç ders çıkarmak, ceza vermek değildir

Doğru yaklaşım: "Bildirdiğin için teşekkürler, birlikte çözelim" ve sonrasında sürecin güçlendirilmesi.