Yanlış Sunucu Yatırımının Maliyeti

Aşağıdaki senaryo, farklı şirketlerde tekrar eden bir örüntünün birleştirilmiş anlatımıdır. Belirli bir firmayı temsil etmez.

Durum

Orta ölçekli bir imalat firması. Yeni bir iş yönetim yazılımına geçiyor. Yazılım şirket içinde bir sunucuda çalışacak.

Kararı veren: mali işler müdürü ve dışarıdan gelen bir bilgisayar firması. Ölçüt: donanım fiyatı.

Verilen kararlar

• Güçlü bir sunucu satın alındı
• Ofiste bir depo odasına yerleştirildi
• Kurulumu bilgisayar firması yaptı
• Yönetim için bir sözleşme yapılmadı
• Yedekleme için harici bir disk bağlandı
• İzleme kurulmadı
• Erişim bilgileri kurulumu yapan kişide kaldı

Sorulmayan sorular

• Bu yazılım hizmet olarak alınabilir miydi?
• Sunucuyu kim yönetecek?
• Güvenlik güncellemelerini kim yapacak?
• Yedekler nerede tutulacak?
• Sunucu çökerse ne kadar sürede geri gelir?
• Elektrik kesilirse ne olur?
• Kurulumu yapan kişiye ulaşılamazsa?

Birinci yıl — sorunsuz

Sistem çalışıyor. Kimse sunucuyu düşünmüyor. Depo odasındaki makine sessizce çalışmaya devam ediyor.

Bu dönem yanıltıcıdır: sorunun görünmemesi kararın doğru olduğu anlamına gelmez.

İkinci yıl — ilk sinyaller

• Yaz aylarında depo odası ısınıyor, sunucu kendini kapatıyor
• Bir klima alınıyor ama bakımı unutuluyor
• Yazılım güncellemesi gerekiyor, kimse yapmıyor
• Harici diskin dolduğu fark ediliyor, yedekleme aylardır durmuş
• Kurulumu yapan kişi başka bir firmaya geçmiş

Kritik olay

Bir hafta sonu elektrik kesintisi yaşanıyor. Kesintisiz güç kaynağı yok. Sunucu ani kapanıyor.

Pazartesi sabahı:

• Sunucu açılıyor ama veritabanı tutarsız
• Uygulama başlamıyor
• Kimse müdahale edemiyor
• Bilgisayar firması iki gün sonra gelebiliyor

Kurtarma denemesi

• Yedek aranıyor: harici diskteki son yedek aylar öncesine ait
• O yedek de bozuk çıkıyor (hiç test edilmemiş)
• Uygulama üreticisinden destek isteniyor: destek sözleşmesi yok
• Acil destek satın alınıyor
• Veritabanı kısmen kurtarılıyor
• Aradaki kayıtlar elle yeniden giriliyor

Toplam etki

Kararın hatalı olduğu noktalar

1. Alternatif değerlendirilmedi. Yazılım hizmet olarak alınabilir miydi, sorulmadı.
2. Yönetim sorumlusu belirlenmedi. Kurulum yapıldı, işletim kimseye verilmedi.
3. Ortam uygun değildi. Depo odası, soğutmasız ve güç yedeksiz.
4. Yedekleme kurgusu yanlıştı. Aynı odada, bağlı duran tek disk.
5. Yedek hiç test edilmedi.
6. İzleme yoktu. Yedeklemenin durduğu aylarca fark edilmedi.
7. Erişim tek kişideydi. O kişi ayrılınca kimse müdahale edemedi.
8. Destek sözleşmesi yoktu. Kriz anında acil ve pahalı destek alındı.
9. Ölçüt yanlıştı. Donanım fiyatı üzerinden karar verildi; toplam sahip olma maliyeti hesaplanmadı.

Sonrasında kurulan düzen

• ☐ Sunucu bir veri merkezine taşındı
• ☐ Yönetilen hizmet anlaşması yapıldı
• ☐ Otomatik yedekleme kuruldu, ayrı konumda ikinci kopya eklendi
• ☐ Geri yükleme testi rutini başlatıldı
• ☐ İzleme ve uyarı kuruldu
• ☐ Uyarılar iki kişiye gidiyor
• ☐ Erişim bilgileri kurumsal parola yöneticisinde
• ☐ Uygulama üreticisiyle destek sözleşmesi imzalandı
• ☐ Kabul edilebilir kesinti ve veri kaybı süreleri tanımlandı
• ☐ Yapılandırma belgelendi
• ☐ Yıllık altyapı gözden geçirmesi takvime alındı

Çıkarılacak dersler

Bu senaryodaki hataların hiçbiri donanım seçimiyle ilgili değildi. Hepsi işletim ve yönetim hatasıydı:

• Kim yönetecek sorusunu cevaplamamak
• Yedeklemeyi kurup test etmemek
• İzleme kurmamak
• Erişimi tek kişiye bırakmak
• Ortam gereksinimlerini göz ardı etmek

Bunların hepsi, alım aşamasında birkaç saatlik bir planlamayla önlenebilirdi.