Tipik bir senaryo üzerinden: küçük bir tasarruf kararı nasıl büyüdü?
Aşağıdaki senaryo, farklı şirketlerde tekrar eden bir örüntünün birleştirilmiş anlatımıdır. Gerçek bir firmayı temsil etmez; ancak her adımı sahada sık karşılaşılan durumlardır.
Durum
Orta ölçekli bir üretim firması. Kurumsal tanıtım sitesi ve küçük bir çevrim içi satış bölümü var. Site, bir ajans tarafından yapılmış ve barındırma ajansın önerdiği en uygun pakete alınmış.
Kararı veren kişi: idari işler sorumlusu. Ölçüt: aylık ücret.
Kararın gerekçesi
Üç teklif alınmış. En düşük fiyatlı olan seçilmiş. Değerlendirmede sorulmayan sorular:
- Yedek alınıyor mu, ne sıklıkla?
- Destek hangi saatlerde?
- Kaynak limitleri nedir?
- İkinci yıl fiyatı ne?
Hesap, ajansın kendi e-posta adresiyle açılmış.
Birinci yıl — sorunsuz
Site çalışıyor. Trafik düşük, kaynak yeterli. Kimse hostingi düşünmüyor.
Bu dönem önemlidir: sorunun görünmemesi, kararın doğru olduğu anlamına gelmez.
İkinci yıl — ilk sinyaller
Şirket dijital pazarlamaya başlıyor. Trafik artıyor.
- Yoğun saatlerde site yavaşlıyor
- Ara ara hata sayfası görülüyor
- Sağlayıcıdan kaynak uyarısı geliyor
Uyarı e-postaları ajansın adresine gidiyor ve şirkete iletilmiyor.
Kritik olay
Bir kampanya duyurusu yapılıyor. Beklenenin üzerinde trafik geliyor. Kaynak limiti aşılıyor ve site sekiz saat boyunca aralıklı olarak erişilemez hâle geliyor.
Aynı hesapta barındırılan kurumsal e-postalar da etkileniyor.
Müdahale denemesi
- Destek talebi açılıyor, yanıt ertesi iş gününe kalıyor (mesai dışı destek yok)
- Panel erişimi ajansta, ajans o gün ulaşılamıyor
- Şirket kendi hizmetine müdahale edemiyor
- Kampanya bütçesi harcanmış, trafik gelmiş, site kapalı
İkinci olay
Üç ay sonra site yazılımındaki güncel olmayan bir bileşen üzerinden siteye zararlı kod yerleştiriliyor. Fark edilmesi iki hafta sürüyor.
Geri dönüş için yedek isteniyor:
- Yedekler yalnız birkaç gün saklanıyor
- Temiz sürüme dönmek mümkün değil
- Temizlik ek ücretli bir hizmet
- Ajansın elindeki en son kopya aylar öncesine ait
Toplam etki
| Kalem | Etki |
|---|---|
| Kampanya günü kesintisi | Harcanan reklam bütçesi karşılıksız |
| Kaçırılan talepler | Ölçülemeyen satış kaybı |
| E-posta kesintisi | Ulaşamayan müşteri iletişimi |
| Güvenlik olayı | Temizlik + içerik yeniden oluşturma |
| İki hafta bozuk site | Arama sonuçlarında düşüş, itibar |
| Yönetim zamanı | Haftalarca gündem |
| Acil taşıma | Plansız, riskli, maliyetli |
| Erişim devri | Ajansla uzun yazışma |
Bu kalemlerin toplamı, yıllar boyunca tasarruf edilen hosting farkının çok üzerindedir.
Kararın hatalı olduğu noktalar
- Ölçüt yanlıştı: Aylık ücret üzerinden karar verildi, kapsam karşılaştırılmadı
- Yedek sorulmadı: En kritik kalem atlandı
- Destek koşulları sorulmadı: Mesai dışı kapsam yoktu
- Hesap şirket adına açılmadı: Kriz anında müdahale edilemedi
- Bildirimler takip edilmedi: Uyarılar şirkete ulaşmadı
- Kaynak izlenmedi: Sınıra yaklaşıldığı görülmedi
- Kampanya öncesi hazırlık yapılmadı: Kapasite kontrolü yok
- Bakım anlaşması yoktu: Yazılım güncellemeleri yapılmadı
Sonrasında kurulan düzen
Olay sonrası şirketin uyguladığı önlemler:
- ☐ Hesap şirket adına devredildi
- ☐ Bildirim adresi rol bazlı yapıldı
- ☐ Erişim iki kişide tanımlandı
- ☐ Kapsamı yazılı bir sağlayıcıya geçildi
- ☐ Günlük yedek ve uzun saklama sözleşmeye eklendi
- ☐ Bağımsız ikinci bir yedek düzeni kuruldu
- ☐ Yedekten geri yükleme testi yapıldı
- ☐ Aylık bakım anlaşması imzalandı
- ☐ Kaynak izleme ve uyarı kuruldu
- ☐ Kampanya öncesi kontrol listesi oluşturuldu
- ☐ Kesinti durumunda izlenecek yol yazıldı
- ☐ Domain, hosting ve SSL tarihleri tek takvime alındı
Çıkarılacak ders
Bu senaryodaki hataların hiçbiri teknik değildi. Hepsi alım ve yönetim hatasıydı:
- Yanlış ölçütle karar vermek
- Doğru soruları sormamak
- Sahipliği şirkette tutmamak
- Takip düzeni kurmamak
Bunların dördü de teknik bilgi gerektirmeyen, birkaç saatlik işlerdir — ve bu yazıdaki maliyetlerin tamamını önler.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok — ilk yorumu siz yazın.
Yorum yaz