Web Siteniz Aslında Nerede Duruyor?

"Site internette" cümlesi bir şey açıklamaz. Sitenizin dosyaları fiziksel olarak bir yerde durur ve o yerin nerede olduğu, kime ait olduğu ve nasıl korunduğu şirketiniz açısından somut sonuçlar doğurur.

Bu yazı, o zinciri baştan sona görünür kılar.

Zincirin halkaları

1. Veri merkezi

Zincirin en alt halkası, içinde binlerce sunucu barındıran özel bir binadır. Sıradan bir ofis değildir:

• Kesintisiz elektrik (jeneratör ve kesintisiz güç kaynağı)
• Endüstriyel soğutma
• Yangın algılama ve söndürme
• Fiziksel güvenlik ve erişim kontrolü
• Birden fazla internet bağlantısı

Neden önemli: Hosting sağlayıcınızın hizmet kalitesi, kullandığı veri merkezinin kalitesine bağlıdır. Bir sağlayıcı seçerken hangi veri merkezini kullandığı ve o merkezin sertifikaları sorulabilir.

2. Sunucu

Veri merkezindeki raflarda duran, sürekli açık bilgisayarlardır. Ofis bilgisayarınızdan farkı sürekli çalışacak şekilde tasarlanmış olmasıdır.

Sitenizin dosyaları bu sunucunun diskinde durur.

3. Barındırma düzeni

Sunucuyu nasıl kullandığınız, hosting türünü belirler:

4. Sunucu yazılımı

Sunucunun üzerinde çalışan yazılımlar isteği karşılar: gelen talebi alır, sayfayı hazırlar, tarayıcıya gönderir.

5. Siteniz

En üstteki halka: dosyalarınız, veritabanınız, içeriğiniz.

Konum neden önemli?

Sunucunun coğrafi konumu üç açıdan sonuç doğurur:

Hız

Veri, fiziksel olarak yol alır. Ziyaretçileriniz Türkiye'deyse ve sunucu uzak bir kıtadaysa her istek biraz daha uzun sürer. Bu fark küçüktür ama toplamda hissedilir.

Hukuk

Verinin bulunduğu ülkenin mevzuatı geçerlidir. Kişisel veri işleyen şirketler için bu, değerlendirilmesi gereken bir konudur.

Destek

Yerel sağlayıcı, aynı saat diliminde ve aynı dilde destek verir. Kriz anında bu fark büyür.

"Bulutta duruyor" ne demek?

Bulut, fiziksel bir yer olmadığı anlamına gelmez. Yine veri merkezlerinde, yine sunucularda durur. Farkı şudur: kaynaklar tek bir makineye bağlı değildir, bir havuzdan sağlanır.

Pratik sonucu: bir makine arızalandığında hizmet devam edebilir ve ihtiyaç arttığında kaynak hızlıca artırılabilir.

Şirketiniz için ne anlama geliyor?

Bu zincirin görünür olması şu soruları sormanızı sağlar:

• ☐ Sitemiz hangi sağlayıcıda barınıyor?
• ☐ Sunucu hangi ülkede?
• ☐ Hangi tür barındırma kullanıyoruz?
• ☐ Kaynaklar bize mi ayrılmış, paylaşımlı mı?
• ☐ Yedekler nerede tutuluyor?
• ☐ Yedekler ana sunucudan farklı bir yerde mi?
• ☐ Sağlayıcının veri merkezi hakkında bilgimiz var mı?

Altıncı madde kritiktir: yedek aynı sunucuda duruyorsa, sunucu kaybında yedek de gider.

Bir istek nasıl karşılanır?

Tarayıcıya adres yazıldığında:

1. Adres, DNS aracılığıyla bir sunucu adresine çevrilir
2. Tarayıcı o sunucuya bağlanır
3. Güvenli bağlantı kurulur (SSL)
4. Sunucu isteği alır ve sayfayı hazırlar
5. Sayfa tarayıcıya gönderilir
6. Tarayıcı sayfayı ekranda oluşturur

Bu zincirin her halkası hız kaybı yaratabilir. "Site yavaş" dendiğinde hangi halkanın yavaşladığı ölçülmelidir; hosting yalnız 4. adımı etkiler.

Kendi sunucunuzu kurmak

Teorik olarak ofisinizde bir sunucu kurup siteyi orada barındırabilirsiniz. Pratikte:

• Elektrik kesintisi siteyi düşürür
• Ofis internet bağlantısı yeterli olmaz
• Soğutma ve gürültü sorun olur
• Güvenlik ve bakım sizin sorumluluğunuzdadır
• Toplam maliyet genelde daha yüksektir

Bu yüzden iç kullanıma yönelik bazı sistemler ofiste tutulsa da, dışa açık web siteleri neredeyse her zaman veri merkezinde barındırılır.

Özet

Siteniz bir veri merkezinde, bir sunucunun diskinde duruyor. Bu zinciri bilmek, sağlayıcı seçerken doğru soruları sormanızı ve bir sorun çıktığında hangi halkaya bakacağınızı bilmenizi sağlar.