Kurumunuz ne kadar dijital? Üç dakikalık ölçümle öğrenin. Endeksinizi ölçün →
Thro

Sunucu Kapasitesi Nasıl Ölçülür?

Sunucunuz ne kadar doluluk seviyesinde? Ölçüm adımları ve yorumlama.

"Sunucumuz yeterli mi?" sorusunun cevabı tahminle değil ölçümle verilir. Bu yazı, teknik olmayan bir yöneticinin de yorumlayabileceği bir ölçüm çerçevesi sunar.

Başlamadan önce

  • Sunucu izleme aracına erişim (yoksa kurulmalı)
  • En az bir aylık geçmiş veri
  • Sonuçları kaydedeceğiniz bir tablo

1. Adım — Neyi ölçeceğinizi belirleyin

ÖlçümNe gösterirDikkat eşiği
İşlemci kullanımıHesaplama yüküSürekli yüksekse
Bellek kullanımıÇalışan işlemlerin alanıDoluluk yükseldiğinde
Disk doluluğuKalan alanBelirli bir oranın üstü
Disk işlem hızıDepolama darboğazıBekleme süresi artınca
Ağ kullanımıTrafik yoğunluğuKapasiteye yaklaşınca
Yük ortalamasıGenel meşguliyetÇekirdek sayısını aşınca
Yanıt süresiKullanıcı deneyimiArtış eğilimi varsa

Not: Kesin eşik değerleri iş yüküne göre değişir; asıl bakılacak olan eğilimdir.

2. Adım — Doğru zaman aralığında ölçün

  • ☐ En az bir ay veri toplayın
  • ☐ Günlük yoğun saatleri belirleyin
  • ☐ Haftalık örüntüyü inceleyin
  • ☐ Ay sonu/dönem sonu yüklerini görün
  • ☐ Kampanya dönemlerini ayrı değerlendirin

Kritik: Ortalama değerler yanıltır. Bir sunucu günün büyük kısmında boş, iki saatte tıkanık olabilir; ortalama "her şey yolunda" der.

3. Adım — Zirve yükü belirleyin

Kapasite planlaması zirveye göre yapılır:

  • Günün en yoğun saatinde kullanım ne?
  • Haftanın en yoğun günü ne?
  • Ayın en yoğun dönemi ne?
  • Yılın en yoğun günü ne?

4. Adım — Darboğazı bulun

Bir sunucuda genelde tek bir bileşen darboğaz oluşturur. Belirtiler:

BelirtiMuhtemel darboğaz
İşlemci sürekli yüksekİşlemci
Bellek dolu, takas kullanılıyorBellek
Disk bekleme süresi yüksekDisk hızı
Ağ kapasitesi doluBant genişliği
Hepsi düşük ama yavaşUygulama ya da veritabanı

Son satır önemlidir: Kaynaklar boşken sistem yavaşsa, sorun donanımda değil yazılımdadır ve sunucu büyütmek çözmez.

5. Adım — Eğilimi çıkarın

  • ☐ Son altı ayda kullanım nasıl değişti?
  • ☐ Artış hızı ne?
  • ☐ Bu hızla devam ederse ne zaman limite ulaşılır?
  • ☐ Planlanan yeni yükler var mı?

Bu hesap, ne zaman büyütmeniz gerektiğini önceden gösterir — kriz anında değil, planlı biçimde.

6. Adım — Uyarı eşikleri tanımlayın

  • ☐ Disk doluluğu için uyarı
  • ☐ Bellek kullanımı için uyarı
  • ☐ İşlemci sürekli yüksekse uyarı
  • ☐ Yanıt süresi artışı için uyarı
  • ☐ Servis durursa uyarı
  • ☐ Uyarılar doğru kişilere gidiyor

Uyarı eşiklerini limitin epey altında tutun; müdahale için zaman kazandırır.

7. Adım — Raporlayın

Aylık bir özet hazırlayın:

  • Ortalama ve zirve kullanım
  • Limitlere yaklaşan bileşenler
  • Eğilim ve tahmin
  • Yaşanan olaylar
  • Öneri (büyütme, optimizasyon, değişiklik yok)

Yorumlama rehberi

DurumYorumYapılacak
Tüm kaynaklar düşükKapasite fazlaKüçültmeyi değerlendirin
Bir kaynak zirvedeDarboğazO bileşeni artırın ya da optimize edin
Zirve saatlerde tıkanmaKapasite sınırdaOptimizasyon, sonra büyütme
Sürekli tıkanmaYetersizAcil büyütme
Kaynak boş, sistem yavaşYazılım sorunuUygulama incelemesi
Ani sıçramaAnormallikGüvenlik kontrolü

Son satır atlanmamalı: açıklanamayan bir kaynak artışı, bir güvenlik olayının ilk işareti olabilir.

Büyütmeden önce

Kaynak artırmadan önce şunları değerlendirin:

  1. Uygulama tarafında iyileştirme mümkün mü?
  2. Veritabanı sorguları optimize edilebilir mi?
  3. Önbellek kullanılıyor mu?
  4. Gereksiz servisler kapatılabilir mi?
  5. Kullanılmayan veriler temizlenebilir mi?
  6. Roller ayrı sunuculara dağıtılabilir mi?

Bu adımlar çoğu zaman büyütme ihtiyacını erteler ve kalıcı maliyet artışını önler.

Paylaş:
T
Thro
Thro · 12 Ağustos 2026

Yorumlar (0)

Henüz yorum yok — ilk yorumu siz yazın.

Yorum yaz