Sunucu İzleme: Neyi, Neden İzlemeli?

İzleme, sunucu yönetiminin gözüdür. İzlenmeyen bir sistemde sorunlar ancak kullanıcılar şikâyet ettiğinde fark edilir — yani en geç ve en pahalı anda.

Aşağıda izlenmesi gereken başlıklar: ne ölçer, neden önemli, ne zaman uyarı vermeli.

Erişilebilirlik

Ne ölçer: Sistemin ayakta olup olmadığı.

Neden önemli: En temel gösterge. Kesintiyi müşteriden değil izlemeden öğrenmelisiniz.

Nasıl: Düzenli aralıklarla dışarıdan kontrol.

Uyarı: Erişim kesildiğinde hemen.

Servis durumu

Ne ölçer: Sunucu üzerindeki hizmetlerin (web, veritabanı, uygulama) çalışıp çalışmadığı.

Neden önemli: Sunucu ayakta olabilir ama üzerindeki bir servis durmuş olabilir.

Uyarı: Bir servis durduğunda hemen.

İşlemci kullanımı

Ne ölçer: Hesaplama yükü.

Neden önemli: Sürekli yüksek kullanım, kapasite sınırına yaklaşıldığını gösterir.

Uyarı: Belirli bir düzeyin üzerinde uzun süre kalırsa.

Not: Kısa süreli sıçramalar normaldir; sürekli yüksek olması anlamlıdır.

Bellek kullanımı

Ne ölçer: Kullanılan ve kalan bellek.

Neden önemli: Bellek tükendiğinde işlemler kesilir; bu, yavaşlamadan daha sert bir sonuçtur.

Uyarı: Doluluk yükseldiğinde ve takas kullanımı arttığında.

Disk doluluğu

Ne ölçer: Kalan disk alanı.

Neden önemli: Disk dolduğunda veritabanı yazamaz, kayıtlar tutulamaz, yedekleme çalışmaz.

Uyarı: Belirli bir doluluk oranında, müdahale için zaman bırakacak şekilde.

En sık yaşanan sorun budur ve tamamen önlenebilir.

Disk performansı

Ne ölçer: Disk işlem yoğunluğu ve bekleme süresi.

Neden önemli: Veritabanı yoğun sistemlerde performansın asıl belirleyicisi budur.

Uyarı: Bekleme süreleri belirgin artarsa.

Ağ trafiği

Ne ölçer: Giden ve gelen veri miktarı.

Neden önemli: Kapasite takibi ve anormal trafik tespiti.

Uyarı: Ani ve açıklanamayan artışlarda.

Yanıt süresi

Ne ölçer: Sistemin isteklere ne kadar sürede cevap verdiği.

Neden önemli: Kullanıcı deneyiminin doğrudan göstergesi.

Uyarı: Artış eğilimi görüldüğünde.

Yedekleme durumu

Ne ölçer: Yedekleme işlerinin başarıyla tamamlanıp tamamlanmadığı.

Neden önemli: Sessizce duran yedekleme, en tehlikeli sorunlardan biridir.

Uyarı: Bir yedekleme başarısız olduğunda.

Sertifika geçerliliği

Ne ölçer: SSL sertifikalarının bitiş tarihi.

Uyarı: Bitişe belirli bir süre kala.

Güvenlik göstergeleri

• Başarısız giriş denemeleri
• Beklenmedik dosya değişiklikleri
• Yeni açılan kullanıcı hesapları
• Alışılmadık ağ bağlantıları
• Anormal kaynak kullanımı

Bu göstergeler bir güvenlik olayının erken işaretleridir.

Uyarı tasarımı

İzlemenin en zor kısmı, doğru uyarı eşiklerini belirlemektir.

Pratik yaklaşım: Az sayıda ama anlamlı uyarıyla başlayın; her uyarı bir eyleme karşılık gelmelidir.

Uyarılar kime gitmeli?

• ☐ En az iki kişiye
• ☐ Kritik uyarılar telefona da düşmeli
• ☐ Mesai dışı kim sorumlu, belli olmalı
• ☐ Uyarı alan kişi ayrıldığında liste güncellenmeli
• ☐ Nöbet düzeni varsa tanımlı olmalı

Son madde kritiktir: uyarı gidiyor ama kimse bakmıyorsa izleme yok demektir.

İzleme kurulmadığında

• Kesintiyi müşteriden öğrenirsiniz
• Disk doluluğu ancak sistem durunca fark edilir
• Yedeklemenin aylardır çalışmadığı ihtiyaç anında anlaşılır
• Performans düşüşü kademeli olduğu için görülmez
• Güvenlik olayları geç tespit edilir
• Kapasite planlaması yapılamaz

Asgari izleme kurulumu

Kaynağınız kısıtlıysa bile bu beş madde kurulmalıdır:

1. ☐ Erişilebilirlik kontrolü
2. ☐ Disk doluluğu uyarısı
3. ☐ Yedekleme başarı/başarısızlık bildirimi
4. ☐ Kritik servis durumu
5. ☐ Sertifika bitiş uyarısı

Bu beş uyarı, sunucu kaynaklı sürprizlerin büyük kısmını önler ve kurulumu kısa sürer.