Sunucu Envanteri Nasıl Tutulur?

Çoğu şirkette şu sorulara net cevap verilemez: Kaç sunucumuz var? Hangisi ne yapıyor? Hangisi kimin sorumluluğunda? Hangisi yedekleniyor?

Envanter, bu soruların cevabını tek bir yerde toplar ve altyapı yönetiminin temelidir.

Başlamadan önce

• Muhasebe kayıtlarına erişim
• Ağ ve DNS bilgilerine erişim
• Sağlayıcı panellerine erişim
• Bir tablo (elektronik tablo yeterlidir)

1. Adım — Bilinenlerden başlayın

Ekibin hatırladığı sistemleri listeleyin. Bu, başlangıç noktasıdır ama asla tam değildir.

2. Adım — Faturalardan gidin

• ☐ Son iki yılın altyapı faturalarını çıkarın
• ☐ Bulut sağlayıcı faturalarını inceleyin
• ☐ Kolokasyon ve veri merkezi anlaşmalarını bulun
• ☐ Yazılım ve lisans faturalarını gözden geçirin
• ☐ Küçük tutarlı tekrarlayan ödemelere bakın

Bu adım genelde sürpriz sonuç verir: unutulmuş sistemler için ödeme yapıldığı ortaya çıkar.

3. Adım — Ağ tarafından gidin

• ☐ DNS kayıtlarını inceleyin
• ☐ Hangi adresler hangi sunucuları gösteriyor?
• ☐ Güvenlik duvarı kurallarına bakın
• ☐ Ağ üzerindeki aktif cihazları listeleyin
• ☐ VPN erişim kayıtlarını inceleyin

Bu adım, kimsenin hatırlamadığı sistemleri ortaya çıkarır.

4. Adım — Birimlere sorun

• Bir proje için ayrı bir sunucu kurulmuş mu?
• Test ortamı var mı?
• Bir yazılım kendi sunucusunu getirmiş mi?
• Sahada çalışan bir cihaz/sistem var mı?
• Eski bir sistem hâlâ ayakta mı?

5. Adım — Tabloyu doldurun

6. Adım — Bağımlılık haritası çıkarın

Bu, envanterin en değerli parçasıdır:

• ☐ Hangi sistem hangisine bağımlı?
• ☐ Bir sistem kapatılırsa ne durur?
• ☐ Dış entegrasyonlar hangi sistemlerden çıkıyor?
• ☐ Zamanlanmış görevler nerede çalışıyor?

Neden kritik: Bağımlılık haritası olmadan bir sunucuyu kapatmak, beklenmedik kesintilere yol açar.

7. Adım — Boşlukları kapatın

8. Adım — Temizlik yapın

• ☐ Atıl sistemler belirlendi
• ☐ Bağımlılıkları kontrol edildi
• ☐ Son yedekleri alındı ve arşivlendi
• ☐ Kapatıldı
• ☐ Lisansları iptal edildi
• ☐ İzlemeden çıkarıldı
• ☐ Envanterden çıkarıldı

Bu adım genelde belirgin tasarruf sağlar ve güvenlik yüzeyini küçültür.

9. Adım — Takvime bağlayın

• ☐ Sözleşme bitiş tarihleri
• ☐ Lisans yenileme tarihleri
• ☐ İşletim sistemi destek bitiş tarihleri
• ☐ Donanım garanti bitiş tarihleri
• ☐ Sertifika bitiş tarihleri
• ☐ Yıllık envanter gözden geçirmesi

10. Adım — Güncel tutun

• ☐ Yeni sistem devreye alındığında envantere eklenir
• ☐ Sistem kapatıldığında çıkarılır
• ☐ Değişiklikler işlenir
• ☐ Yılda bir kez baştan doğrulanır
• ☐ Envanterin bir sahibi var

Envanterin değeri güncelliğine bağlıdır. Bir yıl güncellenmemiş envanter, güvenilmez bir belge hâline gelir.

Envanterin faydaları

• Toplam maliyet görünür olur
• Atıl sistemler tespit edilir
• Yedeksiz ve izlenmeyen sistemler ortaya çıkar
• Sorumlu kişi değişse de süreklilik korunur
• Denetim taleplerine hızlı cevap verilir
• Taşıma ve yenileme projeleri planlanabilir
• Güvenlik riskleri (destek bitmiş sistemler) görünür
• Kriz anında bağımlılıklar bilinir

Bu liste, birkaç günlük bir çalışmanın karşılığıdır ve her yıl tekrarlandığında değeri artar.