Site Hızı ile Hosting İlişkisi

"Site yavaş" şikâyeti geldiğinde ilk akla gelen hosting olur. Oysa sayfa açılış süresinin yalnız bir kısmı sunucuyla ilgilidir.

Bu yazı, hangi kısmın kimden kaynaklandığını ayırt etmenizi sağlar.

Açılış süresi neyden oluşur?

Bir sayfanın açılması iki büyük bölüme ayrılır:

1. Sunucu süresi

İstek sunucuya ulaşır, sayfa hazırlanır ve gönderilir. Hostingin doğrudan etkilediği kısım budur.

Bu süreyi etkileyenler:

• Sunucu donanımı ve yükü
• Disk hızı
• Veritabanı performansı
• Önbellek kullanımı
• Site yazılımının verimliliği
• Coğrafi mesafe

2. Tarayıcı süresi

Sayfa geldikten sonra tarayıcı içeriği işler, ek dosyaları indirir ve ekranda oluşturur.

Bu süreyi etkileyenler:

• Sayfanın toplam boyutu
• Görsellerin boyutu ve sayısı
• Betik ve stil dosyaları
• Yazı tipleri
• Üçüncü taraf kodlar (izleme, sohbet, reklam)
• Ziyaretçinin cihazı ve bağlantısı

Kritik bilgi: Çoğu kurumsal sitede toplam sürenin büyük kısmı ikinci bölümdedir. Hosting değiştirmek bu kısmı iyileştirmez.

Ayrımı nasıl yaparsınız?

Bir hız ölçüm aracı kullanın ve iki değere bakın:

Yorum:

• İlk bayt süresi yüksek, toplam süre makul → sunucu tarafı
• İlk bayt süresi düşük, toplam süre yüksek → site tarafı
• İkisi de yüksek → her iki tarafta iyileştirme gerekli

Hostingin etkisini artıran durumlar

• Önbellek kullanılmıyorsa (her sayfa yeniden üretilir)
• Veritabanı sorguları ağırsa
• Paylaşımlı sunucuda kaynak sıkışıklığı varsa
• Sunucu coğrafi olarak uzaksa
• Disk yavaşsa
• Trafik yoğun saatlerde limitlere yaklaşıyorsa

Hostingin etkisini azaltan durumlar

• Sayfalar önbellekte hazır tutuluyorsa
• Statik içerik CDN'den sunuluyorsa
• Site hafif ve verimli yapılandırılmışsa

İyi önbelleklenmiş bir sitede sunucunun yaptığı iş çok azdır; bu durumda güçlü bir sunucuya geçmenin faydası da sınırlı kalır.

Hız neden önemli?

• Ziyaretçiler yavaş sayfaları terk eder
• E-ticarette dönüşüm oranını doğrudan etkiler
• Arama motorları hızı bir ölçüt olarak değerlendirir
• Mobil kullanıcılar için etkisi daha büyüktür
• Reklam harcaması yapıyorsanız, yavaş sayfa bütçenizi eritir

İyileştirme sırası

Maliyet-fayda açısından doğru sıra:

1. Önbellek kullanın — en büyük kazanç, en düşük maliyet
2. Görselleri optimize edin — sıkıştırma ve doğru boyut
3. Gereksiz eklentileri kaldırın
4. Üçüncü taraf kodları azaltın — her biri gecikme ekler
5. Veritabanını temizleyin
6. CDN kullanın
7. Sonra hosting yükseltmeyi düşünün

İlk altı adım tamamlanmadan yapılan bir hosting yükseltmesi, çoğu zaman beklenen sonucu vermez.

Ölçüm alışkanlığı

• ☐ Ayda bir hız ölçümü yapın
• ☐ Sonuçları kaydedin (karşılaştırma için)
• ☐ Büyük değişikliklerden önce ve sonra ölçün
• ☐ Mobil ve masaüstü ayrı ölçün
• ☐ Yoğun ve sakin saatlerde ayrı ölçün
• ☐ Ana sayfa dışındaki sayfaları da ölçün

Son madde önemlidir: ana sayfa optimize edilmiş olabilir ama ürün ya da liste sayfaları çok daha ağır olabilir.

Sağlayıcıyla konuşurken

"Site yavaş" demek yerine ölçümle konuşun:

"İlk bayt süresi düzenli olarak [X] saniye ölçülüyor. Yoğun saatlerde [Y] saniyeye çıkıyor. Sunucu tarafında bir sıkışıklık var mı, kaynak kullanımımızı paylaşabilir misiniz?"

Bu biçimde açılan bir talep, çok daha hızlı ve somut yanıt alır.