Yapay Zekâ Pilot Projesi Nasıl Yürütülür?

Pilot projenin amacı bir aracı denemek değil, bir soruyu cevaplamaktır: bu yaklaşım bizim işimizde işe yarıyor mu, ne kadar?

Bu soruyu cevaplayacak biçimde tasarlanmayan pilotlar, "güzeldi ama..." ile biter ve karar üretmez.

Pilot tasarımı

Dördüncü satır en kritik olanıdır: başarı kriteri önceden yazılmazsa, sonuç herkesin kendi beklentisine göre yorumlanır.

Doğru pilotu seçme

İyi bir pilot adayı:

• Tekrarlayan bir iştir
• Ölçülebilir bir çıktısı vardır
• Riski sınırlıdır
• Kısa sürede sonuç verir
• Ekip istekli
• Veri hazır ya da gerekmiyor
• Başarılı olursa yaygınlaştırılabilir

Son madde önemlidir: yalnız o ekibe özgü bir işte yapılan pilot, başarılı olsa bile yayılamaz.

Başarı kriteri yazma

Kriterler somut ve ölçülebilir olmalı:

Ayrıca bir de başarısızlık kriteri yazın: hangi durumda bu yaklaşımdan vazgeçeriz?

Pilot adımları

1. Hafta 0: başlangıç değerlerini ölçün, kriterleri yazın, ekibi bilgilendirin.
2. Hafta 1: kurulum ve kısa eğitim.
3. Hafta 2-5: gerçek işte kullanım; haftalık kısa değerlendirme.
4. Hafta 6: ölçüm ve geri bildirim toplama.
5. Hafta 7: rapor ve karar.

Haftalık değerlendirmeler kısa olmalı (20-30 dakika) ve şu üç soruyu sormalı: ne işe yaradı, ne işe yaramadı, ne engelledi?

Ekip seçimi

• Gönüllü olsun: zorla dâhil edilen ekip, pilotun sonucunu bozar.
• Temsil etsin: yalnız teknolojiye meraklı kişilerden oluşmasın.
• Şüpheci de olsun: en değerli geri bildirim şüphecilerden gelir.
• Zaman ayırabilsin.
• Süreci iyi bilsin.

Üçüncü madde sık atlanır: yalnız hevesli kişilerle yapılan pilot, gerçek yaygınlaştırmada karşılaşacağınız direnci göstermez.

Ölçülecekler

• Kullanım sıklığı ve süresi
• İşlem süresi (önce-sonra)
• Çıktı kalitesi ve düzeltme oranı
• Hangi işlerde işe yaradı, hangilerinde yaramadı
• Karşılaşılan sorunlar
• Katılımcı değerlendirmesi
• Maliyet

Dördüncü satır en değerli çıktıdır ve yaygınlaştırma kılavuzunuz olur.

Pilotu bozan hatalar

Son satır yaygın bir sorundur: pilotun bir bitiş tarihi ve karar anı olmalıdır.

Sonuç raporu

Pilot sonunda tek sayfalık bir rapor yazın:

1. Ne denendi?
2. Kim, ne kadar süre kullandı?
3. Başlangıç ve sonuç rakamları
4. Kriterler karşılandı mı?
5. Ne işe yaradı, ne yaramadı?
6. Karşılaşılan sorunlar
7. Maliyet
8. Karar önerisi: yaygınlaştır / değiştir / vazgeç

Beşinci maddede olumsuzları da yazın; yalnız olumlu sonuçları raporlayan bir pilot, güvenilirliğini kaybeder.

Üç olası karar

• Yaygınlaştır: kriterler karşılandı, plan yapılır.
• Değiştirerek tekrarla: yaklaşım doğru ama uygulama değişmeli.
• Vazgeç: bu işte işe yaramıyor.

Üçüncü karar da bir başarıdır: yanlış yatırımı erken durdurmak, doğru bir sonuçtur ve programın ciddiyetini artırır.

Pilot sonrası

• Sonucu geniş kitleyle paylaşın.
• Öğrenilenleri kılavuza dönüştürün.
• Pilot ekibini yaygınlaştırmada kullanın.
• Bir sonraki pilotu seçin.

Özet

Pilot, bir aracı denemek değil bir soruyu cevaplamak içindir. Kapsamı tek işe daraltın, 4-8 hafta ile sınırlayın, başlangıç değerlerini önceden ölçün ve başarı kriterlerini sayısal olarak yazın. Ekibe şüphecileri de dâhil edin, sonucu olumsuzlarıyla birlikte raporlayın ve mutlaka net bir karar verin.