Kapasiteyi bilmeden verilen teslim tarihi tahmindir. Kapasite planlamanın yöntemini anlatıyoruz.
Kapasite planlama, "bu siparişi ne zaman teslim edebiliriz" sorusunun cevabını tahminden hesaba dönüştürür.
Kapasite bilinmeden verilen teslim sözleri; ya gecikmeye ya da gereksiz aciliyete ve fazla mesaiye yol açar.
Kapasite türleri
| Tür | Tanım |
|---|---|
| Teorik kapasite | Hiç durmadan çalışsa üretilebilecek maksimum |
| Pratik kapasite | Bakım, ayar ve molalar düşülmüş gerçekçi kapasite |
| Fiili kapasite | Gerçekte üretilen |
| Etkin kapasite | Kalite kayıpları düşülmüş net üretim |
Planlamada pratik kapasite kullanılır. Teorik kapasiteyle plan yapmak, kaçınılmaz gecikme üretir.
İki aşamalı planlama
1. Kaba kapasite planlama
Ana üretim çizelgesi seviyesinde, kritik kaynakların yeterli olup olmadığına bakılır. Hızlıdır, detaya inmez, "bu ay bu hacmi kaldırabilir miyiz" sorusunu cevaplar.
2. Detaylı kapasite planlama
İş emri ve operasyon seviyesinde, her iş istasyonunun günlük yükü hesaplanır. Ayrıntılıdır ve doğru rota süreleri gerektirir.
Kapasite hesabı için gerekli veriler
- İş istasyonu listesi ve sayıları
- Vardiya ve çalışma saatleri
- Planlı duruşlar (bakım, mola)
- Rota süreleri (operasyon başına)
- Ayar/hazırlık süreleri
- Verimlilik katsayısı
- Operatör sayısı ve yetkinlik
Beşinci madde sık ihmal edilir: ayar süreleri hesaba katılmazsa, çok çeşitli küçük partiler üretilen tesislerde plan sürekli sapar.
Darboğaz yönetimi
Bir üretim hattının kapasitesi, en yavaş istasyonun kapasitesidir. Bu yüzden:
- Darboğaz istasyonu tespit edin.
- Planı darboğaza göre yapın.
- Darboğazda hiç boş çalışma olmasın.
- Ayar sürelerini darboğazda azaltmaya öncelik verin.
- Kalite kontrolünü darboğazdan önce yapın (hatalı parçayı darboğazda işlemek en pahalı israftır).
- Darboğazın kapasitesini artırmak, tüm hattın kapasitesini artırır.
Beşinci madde çok değerlidir ama nadiren uygulanır: darboğazda harcanan her dakika, tüm tesisin çıktısını doğrudan azaltır.
Yükleme ve çizelgeleme
- Sonsuz kapasite yüklemesi: kapasiteyi dikkate almadan plan yapar; basittir ama gerçekçi değildir.
- Sonlu kapasite yüklemesi: kapasiteyi aşmayan bir plan üretir; gerçekçidir ama doğru veri ister.
Sonlu kapasite planlaması ancak rota süreleri güvenilirse anlamlıdır. Veri kalitesi zayıfken bu özelliği açmak, güvenilmez planlar üretir.
Kapasite yetmediğinde seçenekler
- Fazla mesai / ek vardiya
- Fason (dış kaynak) kullanımı
- Teslim tarihini revize etme
- Sipariş önceliklendirme
- Ayar sürelerini azaltarak net kapasite kazanma
- Darboğaza yatırım
- Ürün karmasını değiştirme
Beşinci madde çoğu zaman en ucuz çözümdür: benzer ürünleri gruplayarak ayar sayısını azaltmak, yatırım yapmadan kapasite kazandırır.
Senaryo analizi
ERP ile "ne olur" soruları test edilebilir:
- Bu büyük siparişi alırsak diğer teslimler etkilenir mi?
- İkinci vardiya açarsak kapasitemiz ne olur?
- Şu makine iki hafta bakıma girerse plan nasıl değişir?
- Ürün karması değişirse darboğaz nereye kayar?
Bu analizler, satışın gerçekçi teslim sözü vermesini sağlar.
Ölçülecekler
- Kapasite kullanım oranı
- Darboğaz istasyon kullanımı
- Plana uyum oranı
- Ayar süresi toplamı
- Fazla mesai oranı
- Zamanında teslim oranı
Özet
Planlamada teorik değil pratik kapasiteyi kullanın, ayar sürelerini mutlaka hesaba katın ve planı darboğaz istasyonuna göre kurun. Sonlu kapasite planlamasını ancak rota verileriniz güvenilir olduğunda açın. Ayar sürelerini azaltmak, çoğu zaman yatırımdan daha ucuz kapasite kazandırır.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok — ilk yorumu siz yazın.
Yorum yaz